Adet Ağrısı Nedir?


Pek çok kadın adet dönemlerini ağrılı geçirmektedir. Ağrının şiddeti kişiden kişiye göre değişebildiği gibi, hiç ağrı olmaması da mümkündür. Adet ağrıları normal karşılanmaktadır. Bunun nedeni, oluşan ağrının rahim içindeki kasılmalar nedeniyle gelişmesidir. Adet dönemi süresince oluşan kasılmalar, kan akışı geçici olarak azaldığında daha da güçlenmektedir ve bu da, ağrıya yol açmaktadır.

Oluşan kasılmaların amacı, her ay rahmin astarlanmasını ve sonrasında kanamayla kaybolmasını sağlamaktır. Bu da, kadın üreme sağlığı ve doğurganlık için oldukça önemlidir. Bazı kadınlar bu süreç nedeniyle daha fazla adet ağrısı hissedebilmektedir. Diğer yandan, anormal ağrılar, kanamalar ya da beraberinde gelişen diğer belirtiler, tespit edilmesi gereken tıbbi bir sağlık sorununu da işaret edebilmektedir. (1)

Periyodik olarak devam eden adet ağrıları ve krampları tıbbi olarak dismenore şeklinde adlandırılmaktadır. Birincil ve ikincil dismenore olarak gruplandırılmaktadır. Birincil dismenore, rahim astarında çok fazla prostaglandin üretilmesi sonucu kasılmaların artması durumudur. Bu çoğu zaman hormonal bir dengesizliğe bağlı olarak oluşmaktadır. İkincil dismenore ise, rahim miyomları, pelvik enfeksiyonlar ve yumurtalık kistleri gibi nedenler sonucu ortaya çıkabilmektedir. (2)

Adet ağrısı genellikle adet ile birlikte başlamaktadır, ancak bazı kadınlardan adetin başlamasından birkaç gün önce de ortaya çıkabilmektedir. Adetin başlangıcındaki ilk 24 saat içinde daha şiddetli olan adet ağrısı, 2-3 gün sonra hafiflemekte ve sonra geçmektedir. Bu ağrı kadınlar tarafından kramp, zonklama, donuk ya da sürekli bir ağrı olarak tanımlanmaktadır. (3)

Adet Ağrısı Belirtileri

Adet ağrısı nasıl anlaşılır? Adet ağrısı başlangıcı, genellikle adetin başlamasından hemen önce ya da adetin başlamasıyla birlikte ortaya çıkmaktadır. Dismenore belirtileri kişiden kişiye göre değişebilmektedir. En sık görülen belirtileri ise şunlardır:

  • Alt karnın bölgesinde gelişen ağrı ve kramp
  • Bel ağrısı
  • Bacaklara yayılan ağrı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İshal
  • Yorgunluk
  • Zayıflık
  • Bayılma
  • Baş ağrısı

Dismenore belirtileri gibi dursa da, bazen bu belirtiler diğer tıbbi sorunların bir habercisi de olabilmektedir. (4)

Adet Ağrısı Nedenleri

Adet ağrısı neden olur? Adet ağrısının nedenleri iki gruba ayrılmaktadır. İlki, birincil dismenore olarak adlandırılmaktadır ve sebebi de, vücuttaki prostaglandin isimli kimyasal dengesizliği nedeniyle rahim içinde anormal kasılmalara yol açmasıdır.

Diğer grup ise ikincil dismenore olarak tanımlanmaktadır. Bu durum pek çok tıbbi nedenden kaynaklabilmektedir. Nedenleri ise şunlar olabilmektedir:

  • Endometriozis
  • Rahim fibroidleri (miyomları)
  • Pelvik inflamatuar hastalık
  • Pelvik boşlukta meydana gelen enfeksiyonlar, tümörler veya polipler
  • Anormal gebelik (düşük ya dış gebelik) (5)

Adet Ağrısı Tedavisi

Adet ağrısı nasıl geçer? Adet ağrısı genellikle normal olarak karşılanmaktadır ve istirahat ya da evde tedavi yöntemleriyla hafifletilebilmektedir. Altta yatan diğer tıbbi durumlar için cerrahi yöntemlere kadar uzanan pek çok tedavi yöntemi bulunmaktadır. Adet ağrısı şu şekillerde tedavi edilebilmektedir:

  • Ağrıyı azaltmak için steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar veya prostaglandin inhibitörleri
  • Oral kontraseptifler (ovülasyon inhibitörleri)
  • Progesteron (hormon tedavisi)
  • Diyet değişiklikleri (proteini arttırmak, şeker ve kafein tüketimini azaltmak gibi)
  • Vitamin takviyeleri
  • Düzenli egzersiz
  • Göbek bölgesine ısıtma yastığı uygulama
  • Sıcak banyo veya duş
  • Karın masajı
  • Endometrial ablasyon (rahim tabakasının tahrip edilmesi)
  • Endometriyal rezeksiyon (rahim tabakasının çıkarılması)
  • Histerektomi (rahmin cerrahi olarak çıkarılması) (6)

Adet Ağrısı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Adet ağrısı tanısı ve tedavisi için kadın sağlığı ve hastalıklarını inceleyen jinekoloji bölümüne başvurulmaktadır. (7)

Adet Ağrısına Ne İyi Gelir?

Adet Ağrısı Bitkisel Tedavisi

Nane: Adet ağrısı ile ilişkili olan pek çok belirti de ortaya çıkabilmektedir. Mide rahatsızlıkları, hazımsızlık, mide bulantısı ve kusma bu belirtiler arasında bulunmaktadır. Bu durumda, en etkili bitki ise kesinlikle nanedir. Hem mide problemlerini hafifletmekte hem de ağrıyı sakinleştirebilmektedir. (8)

Zencefil: Zencefil, adet ağrılarını hafifletebilmektedir, fakat bundan daha özel olarak, ağrıya neden olan prostaglandin düzeylerini kontrol altına alabilmektedir. Aynı zamanda, yorgunlukla mücadele etmeye de yardımcı olabilmektedir. (9)

Fesleğen: Fesleğen, adet ağrılarını ve kramplarını hafifletmek için etkili olabilen oldukça güçlü bir bitkidir. Doğal bir analjeziktir ve bu nedenle de, adeta ağrıyla savaşabilmektedir. (10)

Tarçın: Tarçın, ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilecek antispazmodik, antikanser ve antiinflamatuar özelliklere sahip bir baharattır. Aynı zamanda, lif, kalsiyum, demir ve manganez için de mükemmel bir kaynaktır. (11)

Rezene: Antispazmodik, fitoestrojenik ve antiinflamatuar özelliklere sahip olan rezene bitkisi, rahim içindeki kasların gevşemesine yardımcı olmakta, ağrı ve krampları hafifletmektedir. (12)

Maydanoz: Maydanoz bitkisi, apiol ve miristisin içermektedir. Bunlar, adet döngüsünü uyarmakta ve ağrıları hafifletebilmektedir. Bu nedenle, maydanoz hem adet düzensizliklerini hem de ağrılarını ortadan kaldırmak için etkili olabilmektedir. (13)

Keten tohumu: Adet ağrılarını hafifletmeye yardımcı olabilen bir diğer bitkisel tedavi yöntemi ise keten tohumudur. Sahip olduğu esansiyel yağ asitleri nedeniyle, progesteron üretimini stabilize etmeye yardımcı olmaktadır. Rahim fonksiyonunu düzenlemekte ve doğurganlıkla ilgili problemleri tedavi etmektedir. (14)

Papatya çayı: Keşfetici özellikleri bulunan papatya çayı, rahim duvarlarının gevşemesine yardımcı olabilmektedir. Aynı zamanda, hem antispazmodik hem de antiinflamatuar olduğu için ağrıya neden olan pek çok problemle mücadele edebilmektedir. (15)

Yeşil çay: Yeşil çay, kateşin isimli flavonoidler barındırmaktadır. Bu da onu hem doğal bir antioksidan hem de ağrı ve iltihap hafifleticisi haline getirmektedir. Güçlü bir analjezik olarak da görülmektedir. (16)

Limon: Limonda bulunan antiinflamatuar özellikler, adet ağrılarından kurtulmaya yardımcı olabilmektedir. Diğer yandan, adet sırasında kaybedilen kanın onarılması için gerekli olan demiri içermektedir. Üreme ve bağışılık sistemi için benzersiz olan C vitamini açısından da iyi bir kaynaktır. (17)

Adet Ağrısı Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcaklık: Sıcaklık, kasılmalar nedeniyle ağrıya neden olan kaslar üzerinde rahatlatıcı bir etki yaratmaktadır. Bu nedenle, ağrı ve krampları hafifletmek için sıklıkla kullanılan yöntemlerden biridir. Yapılan pek çok araştırmaya göre, en az ağrı kesiciler kadar etkili olabilmektedir. Adet ağrılarını hafifletmek için karın bölgesine ısıtma yastığı veya sıcak su torbası koyabilir ya da sıcak bir duş alabilirsiniz. (18)

Epsom tuzu: Epsom tuzu temelde magnezyum sülfattan oluşmaktadır. Magnezyum sülfatın ise antiinflamatuar özellikleri bulunmaktadır. Aynı zamanda, güçlü bir ağrı kesici de olabilen epsom tuzu, ağrıların ve krampların hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir. (19)

Turşu suyu: Turşu yüksek oranda sodyum içermektedir. Bu nedenle adet ağrılarını hafifletmek için oldukça etkili olabilmektedir. Egzersiz sonrasında meydana gelen krampları ve kas ağrılarını hafifletmesi için kullanılan turşu suyu, adet ağrılarıyla da mücadele edebilmektedir. (20)

Yoğurt: Hem kalsiyum hem de D vitamini açısından iyi bir kaynak olan yoğurt, bu nedenle adet ağrılarını hafifletebilmekte ve pek çok menstrüasyon problemiyle mücadele etmeye yardımcı olabilmektedir. (21)

D vitamini: D vitamini, adet ağrılarına yol açan prostaglandin üretimini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Bu nedenle de, adet ağrılarını ve kramplarını hafifletme yeteneği bulunmaktadır. D vitaminini almak için balık, peynir, yumurta sarısı, portakal suyu ve mısır gevreği gibi yiyecekleri tercih edebilirsiniz. (22)

Pekmez: Adet ağrısına yardımcı olabilecek bir diğer evde tedavi yöntemi ise pekmezdir. Pekmez, kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum, manganez, B6 vitamini ve selenyum açısından oldukça zengindir. Oldukça besleyici olmasıyla birlikte, kanın pıhtılaşmasını önlemekte ve rahim duvarlarında bulunan kasları yumuşatmaktadır. Neticede de, adet ağrıları ve diğer belirtileri için benzersiz bir çare olmaktadır. (23)