Adet Düzensizliği Nedir?


Menstrüasyon ya da halk arasındaki adıyla adet, kadının her ay vajinal kanama yaşamasıdır. Rahim astarı her ay kendisini gebeliğe hazırlamak için kalınlaşmaktadır. Döllenmenin gerçekleşmemesi durumunda ise rahimden atılma sürecinin bir sonucu olarak adet kanaması ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, adet düzeni kadının hamile kalması için oldukça önemli bir rol oynamaktadır. Adet düzeni kadın cinsel hormonları tarafından kontrol edilmektedir.

Normal olarak kabul edilen menstrüasyon yirmi bir ile otuz altı gün arasında gerçekleşmektedir. Menstrüasyon süresi normal olarak üç ile sekiz gün sürmekte, dört günün ise ideal olduğu düşünülmektedir. Tabi ki, bu düzen kadından kadına göre değişebilmektedir. Adet düzensizliği durumunda ise gün atlama, ay atlama ya da ay içinde birden fazla kanama olması söz konusu olabilmektedir. (1)

Adet düzensizliği her zaman bir sağlık problemi olarak görülmemektedir. Pek çok farklı neden sonucu, normalden daha az ya da daha çok adet görmek normal karşılanmaktadır. Ayrıca normalden daha çok veya daha az miktarda kanama da olabilmektedir. Adet döneminin süresi de değişebilmektedir.

Adet döngüsünün olmaması durumuna amenore ismi verilmektedir ve genellikle yumurta üretilmediğinde gerçekleşmektedir. Adet görülmediği ya da adet görmenin durduğu dönemlerden en yaygın olanları şunlardır:

  • Ergenliğe girmemiş olmak
  • Hamilelik
  • Emzirme
  • Menopoz (2)

Adet Düzensizliği Belirtileri

Adet düzensizliği başlangıcı ve sonrası belirtileri altta yatan nedene bağlı olarak değişiklikler gösterebilmektedir. Örnek vermek gerekirse, pelvik bir enfeksiyon oluşması durumunda, adet düzensizliği ile birlikte ateş ve cinsel ilişki sırasında ağrı da yaşanmaktadır.

Adet düzensizliği nasıl anlaşılır? Diğer adet düzensizliği belirtileri şunlardır:

  • Üst üste 2 ya da 3 adeti atlama
  • Ay içinde kesik kesik kanama yaşama
  • Bel ağrısı
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Ağrılı bağırsak hareketleri
  • Ağrılı cinsel ilişki
  • Ateş
  • Pelvik veya karın ağrısı ya da krampları
  • İdrara çıkarken yanma hissetme
  • Hamilelik ya da doğurganlık zorluğu

Sıcak basması, baş ağrısı, duygudurum değişiklikleri, kalp çarpıntısı, unutkanlık ve uyku problemleri gibi belirtiler ise genellikle menopoz başlangıcında yaşanmaktadır. (3)

Adet Düzensizliği Belirtileri detaylarını inceleyebilirsiniz

Adet Düzensizliği Nedenleri

Adet düzensizliği neden olur? Adet düzensizliği genellikle yumurtalıklarda yumurta üretilmediğinde ortaya çıkmaktadır. Adet düzensizliğinin ve tamamen durmasının en yaygın nedenleri şunlardır:

  • Ergenliğe girmek
  • Hamilelik
  • Emzirme
  • Menopoz

Adet döngüsünün durmasına veya daha hafif veya daha sık olmasına neden olan diğer bazı faktörler bulunmaktadır. Bazılarını şöyle sıralamak mümkündür:

  • Aşırı egzersiz
  • Aşırı kilolu olma
  • Sık diyet değişiklikleri
  • Stres
  • Ciddi uzun süreli bir hastalık
  • Hormonal dengesizlikler
  • Tiroid problemleri
  • Doğum kontrol yöntemlerine başlama ya da bırakma
  • Bazı ilaçlar
  • Rahim veya yumurtalık hastalıkları (4)

Adet Düzensizliği Nedenleri daha fazla bilgi için

Adet Düzensizliği Tedavisi

Adet düzensizliği nasıl geçer? Adet düzensizliği çoğu zaman tedavi gerektiren bir sağlık problemi oluşturmamaktadır. Diğer yandan, tedavi uygulanması durumunda, nedenine bağlı olarak seçenekler şunlar olabilmektedir:

  • Puberte (çocukluktan erişkinliğe geçiş süreci) ve menopoz: Bu dönemler yaşanan adet düzensizlikleri için genellikle bir tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır.
  • Doğum kontrolü: Adet düzensizliği kontrol kontrol yöntemlerinden kaynaklıyorsa, doktorunuz sizi seçenekler hakkında bilgilendirecektir.
  • Polikistik over sendromu ve obezite: Aşırı kilo adet düzenini etkileyebilmektedir, bu nedenle, fazla kilonun verilmesi en doğrusu olacaktır. Polikistik over sendromu bulunan çoğu kadın aşırı kilo problemi yaşamaktadır.
  • Tiroid problemleri: Altta yatan neden tiroid problemiyse, tiroid tedavisi uygulanacaktır.
  • Stres ve yeme bozuklukları: Duygusal stres, bir yeme bozukluğu veya ani kilo kaybı adet düzensizliğini tetikleyebilmektedir. Gevşeme tekniklerini ya da stres yönetimini öğrenmek ve bir terapistle konuşmak faydalı olacaktır. (5)
  • Adet düzensizliği ameliyatı: Bazı durumlarda, fallop tüplerinde veya rahimdeki sorunlar adet düzensizliğine yol açabilmektedir. Özellikle, çocuk doğurmayı düşünen kadınlar için yapısal sorunları gidermede ameliyatlar düşünülebilmektedir. (6)

Adet Düzensizliği İçin Hangi Doktora Gidilir?

Adet düzensizliği tanısı ve tedavisi için kadın sağlığı ve hastalıklarını inceleyen jinekoloji bölümüne başvurulmaktadır. (7)

Adet Düzensizliği Tedavisi daha fazla detay için

Adet Düzensizliğine Ne İyi Gelir?

Adet Düzensizliği Bitkisel Tedavisi

Zencefil: Zencefil, menstrüel dönemleri düzenlemeye ve adet kanaması sırasında oluşan ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Menstrüasyon düzeni geliştirmekte, bu nedenle de, geciken ya da aşırı yaşanan döngüleri düzene sokmaktadır. (8)

Tarçın: Tarçın, adet döngüsünü düzenlemek ve menstrüel krampları azaltmak için oldukça faydalı olabilmektedir. Ayrıca, insülin seviyelerini düzenlemeye yardımcı olan maddeler içermektedir. Polikistik over sendromu bulunan kadınlarda da etkili olduğu düşünülmektedir. (9)

Zerdeçal: Zerdeçal bitkisi vücuttaki hormon seviyelerini düzenlemeye yardımcı olmaktadır. Hormon dengesizliğinin de adet düzensizliğine neden olduğu bilinmektedir. Diğer yandan, antispazmodik ve antiinflamatuar olduğu için adet ağrılarını da hafifletebilmektedir. (10)

Rezene: Rezene, düzenli menstrüel akışı teşvik edebilen güçlü tıbbi özelliklere sahiptir. Bu nedenle, adet düzensizliğiyle mücadele etmede oldukça etkili olduğu düşünülmektedir. (11)

Kabak çekirdeği: Düzensiz dönemler için en etkili çarelerden biri de kabak çekirdeğidir. Kabak çekirdeği, hormonları dengelemeye yardımcı olduğundan menstrüasyon döngüsünün düzenlenmesinde faydalı olabilmektedir. Ayrıca, fosfor, magnezyum, manganez, bakır, çinko, demir ve protein açısından oldukça zengindir. (12)

Maydanoz: Maydanoz, adet döngüsünün düzene sokulması ve adet akışının normalleştirilmesi içinde kullanılabilen bir bitkidir. (13)

Aloe vera: Aloe vera bitkisi adet kanamasından sorumlu olan hormonların üretimini artırabilmektedir. Bu nedenle de, adet döngüsünün düzene girmesine yardımcı olabilmektedir. Diğer yandan, adet sırasında uygulanması tavsiye edilmemektedir. (14)

Papaya: Papaya, düzensiz adet döngüsünü düzenlemeye yardımcı olabilmektedir. Rahim kasları üzerinde olumlu bir etkisi bulunmaktadır. Stres ve menopozla ilişkili düzensiz dönemler için özellikle yararlıdır. Ayrıca, C vitamini, karoten, folat, potasyum, pantotenik asit, B vitaminleri, magnezyum, bakır ve lif açısından da zengindir. (15)

Nar suyu: Her gün nar suyu içmek düzensiz olan adet döngüsünü normale döndürmeye yardımcı olabilmektedir. Bir bardak taze sıkılmış nar suyu en idealidir. (16)

Meyve ve sebze suları: Meyve ve sebze suları adet döngüsünün düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Özellikle, üzüm suyu ve havuç suyu adet düzensizliği riskini azaltmak için en etkili meyve sularıdır. (17)

Nane: Kurutulmuş nane ve bal karışımı adet düzensizliği için uygulanabilecek bir bitkisel tedavi yöntemidir. Adet düzensizliğine iyi gelebilen bu yöntem, ayrıca menstrüel krampları hafifletmeye de yardımcı olabilmektedir. (18)

Adet Düzensizliği Evde Tedavi Yöntemleri

Elma sirkesi: Elma sirkesi, adet döngüsünün düzenli olmasını sağlayan insülin ve kan şekeri düzeylerini kontrol altına almaktadır. Bir bardak suya 1-2 çorba kaşığı elma sirkesi ekleyip karıştırdıktan sonra yemekten önce günde bir kez içmek, adet düzensizliğini önlemeyi sağlayabilmektedir. (19)

C vitamin: C vitamini, adet döngüsünü kontrol eden rahim astarını oluşturan östrojen üretimine büyük ölçüde katkıda bulunmaktadır. Portakal, elma, domates, çilek gibi c vitamini açısından zengin olan meyve ve sebzeleri tüketebilirsiniz. (20)

Sıcak kompres: Adet günleri, adet gecikmeleri ve adet düzensizliği sırasında yaşanan kramplar ve sırt ağrısı için sıcak su şişesi, ısı yastığı veya sıcak havlu gibi yöntemler kasları rahatlamaya yardımcı olabilmektedir. Özellikle, alt karın bölgesine uygulandığında etkilidir. Alternatif olarak, sıcak bir banyo almak da vücudu rahatlatabilmektedir. (21)

Diyet: Adet döngülerini düzene sokmak ve genel vücut sağlığını desteklemek için evde yapılabilecek en basit tedavi yöntemi düzenli ve sağlıklı beslenmektir. Aşırı kafein, şeker ve doymuş yağ içeren gıdalar ve içecekler, vücudun doğal hormonal dengesini etkileyebilmekte ve adet döngüsünü bozabilmektedir. (22)

Tavsiyeler

  • Düzenli olarak egzersiz yapın, ancak aşırı egzersiz yaparak vücudu yormaktan kaçının.
  • Yoga veya meditasyon gibi rahatlama tekniklerini uygulayarak stresi uzaklaştırın.
  • Besin değerleri (vitamin, mineral gibi) yüksek gıdaları tüketin ve sağlıklı bir diyetle beslenin.
  • Fazla kilonuz varsa, sağlıklı bir şekilde kilo vermeye çalışın ve sağlıklı kiloyu koruyun.
  • Sigara içmekten ve uyuşturucu kullanmaktan kaçının.
  • Aşırı seyahatlerden kaçının. Kendinize dinlenme zamanları ayırın.
  • Doğum kontrol haplarını aşırı dozda kullanmayın.
  • Aşırı miktarda karbonhidrat almayın.
  • Kafeinli içeceklerden ve alkollü içkilerden uzak durun. (23)