Adet Sancısı Nedir?


Pek çok kadın adet dönemlerini ağrılı ve sancılı geçirmektedir. Sancının şiddeti kişiden kişiye göre değişebildiği gibi, hiç ağrı ya da sancı olmaması da mümkündür. Adet sancıları normal olarak karşılanmaktadır. Bunun nedeni, oluşan sancının rahim içindeki kasılmalar nedeniyle gelişmesidir. Adet dönemi süresince oluşan kasılmalar, kan akışı geçici olarak azaldığında daha da güçlenmektedir ve bu da, sancıya yol açmaktadır.

Oluşan kasılmaların amacı, her ay rahmin astarlanmasını ve sonrasında kanamayla kaybolmasını sağlamaktır. Bu da, kadın üreme sağlığı ve doğurganlık için oldukça önemlidir. Bazı kadınlar bu süreç nedeniyle daha fazla adet sancısı hissedebilmektedir. Diğer yandan, anormal sancılar, kanamalar ya da beraberinde gelişen diğer belirtiler, tespit edilmesi gereken tıbbi bir sağlık sorununu da işaret edebilmektedir. (1)

Periyodik olarak devam eden adet sancıları ve krampları tıbbi olarak dismenore şeklinde adlandırılmaktadır. Birincil ve ikincil dismenore olarak gruplandırılmaktadır. Birincil dismenore, rahim astarında çok fazla prostaglandin üretilmesi sonucu kasılmaların artması durumudur. Bu çoğu zaman hormonal bir dengesizliğe bağlı olarak oluşmaktadır. İkincil dismenore ise, rahim miyomları, pelvik enfeksiyonlar ve yumurtalık kistleri gibi nedenler sonucu ortaya çıkabilmektedir. (2)

Adet sancısı genellikle adet ile birlikte başlamaktadır, ancak bazı kadınlarda adetin başlamasından birkaç gün önce de ortaya çıkabilmektedir. Adetin başlangıcındaki ilk 24 saat içinde daha şiddetli olan adet sancısı, 2-3 gün sonra hafiflemekte ve sonra geçmektedir. Bu ağrı kadınlar tarafından kramp, zonklama, donuk ya da sürekli bir ağrı olarak tanımlanmaktadır. (3)

Adet Sancısı Belirtileri

Adet sancısı nasıl anlaşılır? Adet sancısı başlangıcı, genellikle adetin başlamasından hemen önce ya da adetin başlamasıyla birlikte ortaya çıkmaktadır. Dismenore belirtileri kişiden kişiye göre değişebilmektedir. En sık görülen belirtileri ise şunlardır:

  • Alt karnın bölgesinde gelişen ağrı ve kramp
  • Bel ağrısı
  • Bacaklara yayılan ağrı
  • Mide bulantısı
  • Kusma
  • İshal
  • Yorgunluk
  • Zayıflık
  • Bayılma
  • Baş ağrısı

Dismenore belirtileri gibi dursa da, bazen bu belirtiler diğer tıbbi sorunların bir habercisi de olabilmektedir. (4)

Adet Sancısı Belirtileri fazlası için tıklayabilirsiniz

Adet Sancısı Nedenleri

Adet sancısı neden olur? Adet sancısının nedenleri iki gruba ayrılmaktadır. İlki, birincil dismenore olarak adlandırılmaktadır ve sebebi de, vücuttaki prostaglandin isimli kimyasal dengesizliği nedeniyle rahim içinde anormal kasılmalara yol açmasıdır.

Diğer grup ise ikincil dismenore olarak tanımlanmaktadır. Bu durum pek çok tıbbi nedenden kaynaklabilmektedir. Nedenleri ise şunlar olabilmektedir:

  • Endometriozis
  • Rahim fibroidleri (miyomları)
  • Pelvik inflamatuar hastalık
  • Pelvik boşlukta meydana gelen enfeksiyonlar, tümörler veya polipler
  • Anormal gebelik (düşük ya dış gebelik) (5)

Adet Sancısı Nedenleri hakkında geniş bilgi için

Adet Sancısı Tedavisi

Adet sancısı nasıl geçer? Adet sancısı genellikle normal olarak karşılanmaktadır ve istirahat ya da evde tedavi yöntemleriyle hafifletilebilmektedir. Altta yatan diğer tıbbi durumlar için cerrahi yöntemlere kadar uzanan pek çok tedavi yöntemi bulunmaktadır. Adet sancısı şu şekillerde tedavi edilebilmektedir:

  • Ağrıyı azaltmak için steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar veya prostaglandin inhibitörleri
  • Oral kontraseptifler (ovülasyon inhibitörleri)
  • Progesteron (hormon tedavisi)
  • Diyet değişiklikleri (proteini arttırmak, şeker ve kafein tüketimini azaltmak gibi)
  • Vitamin takviyeleri
  • Düzenli egzersiz
  • Göbek bölgesine ısıtma yastığı uygulama
  • Sıcak banyo veya duş
  • Karın masajı
  • Endometrial ablasyon (rahim tabakasının tahrip edilmesi)
  • Endometriyal rezeksiyon (rahim tabakasının çıkarılması)
  • Histerektomi (rahmin cerrahi olarak çıkarılması) (6)

Adet Sancısı Tedavisi makalemize göz atabilirsiniz

Adet Sancısı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Adet sancısı tanısı ve tedavisi için kadın sağlığı ve hastalıklarını inceleyen jinekoloji bölümüne başvurulmaktadır. (7)

Adet Sancısına Ne İyi Gelir?

Adet Sancısı Bitkisel Tedavisi

Nane: Adet sancısı ile ilişkili olan pek çok belirti de ortaya çıkabilmektedir. Mide rahatsızlıkları, hazımsızlık, mide bulantısı ve kusma bu belirtiler arasında bulunmaktadır. Bu durumda, en etkili bitki ise kesinlikle nanedir. Hem mide problemlerini hafifletmekte hem de ağrıyı sakinleştirebilmektedir. (8)

Zencefil: Zencefil, adet sancılarını hafifletebilmektedir, fakat bundan daha özel olarak, sancıya neden olan prostaglandin düzeylerini kontrol altına alabilmektedir. Aynı zamanda, yorgunlukla mücadele etmeye de yardımcı olabilmektedir. (9)

Fesleğen: Fesleğen, adet sancıları ve kramplarını hafifletmek için etkili olabilen oldukça güçlü bir bitkidir. Doğal bir analjeziktir ve bu nedenle de, deyim yerindeyse sancıyla savaşabilmektedir. (10)

Tarçın: Tarçın, adet sancısını hafifletmeye yardımcı olabilecek antispazmodik, antikanser ve antiinflamatuar özelliklere sahip bir baharattır. Aynı zamanda, lif, kalsiyum, demir ve manganez için de mükemmel bir kaynaktır. (11)

Rezene: Antispazmodik, fitoestrojenik ve antiinflamatuar özelliklere sahip olan rezene bitkisi, rahim içindeki kasların gevşemesine yardımcı olmakta, ağrı, sancı ve krampları hafifletmektedir. (12)

Maydanoz: Maydanoz bitkisi, apiol ve miristisin içermektedir. Bunlar, adet döngüsünü uyarmakta ve sancıları hafifletebilmektedir. Bu nedenle, maydanoz hem adet düzensizliklerini hem de ağrılarını ortadan kaldırmak için etkili olabilmektedir. (13)

Keten tohumu: Adet sancılarını hafifletmeye yardımcı olabilen bir diğer bitkisel tedavi yöntemi ise keten tohumudur. Sahip olduğu esansiyel yağ asitleri nedeniyle, progesteron üretimini stabilize etmeye yardımcı olmaktadır. Rahim fonksiyonunu düzenlemekte ve doğurganlıkla ilgili problemleri tedavi etmektedir. (14)

Papatya çayı: Gevşetici özellikleri bulunan papatya çayı, rahim duvarlarının gevşemesine yardımcı olabilmektedir. Aynı zamanda, hem antispazmodik hem de antiinflamatuar olduğu için sancıya neden olan pek çok problemle mücadele edebilmektedir. (15)

Yeşil çay: Yeşil çay, kateşin isimli flavonoidler barındırmaktadır. Bu da onu hem doğal bir antioksidan hem de ağrı ve iltihap hafifleticisi haline getirmektedir. Güçlü bir analjezik olarak da görülmektedir. (16)

Limon: Limonda bulunan antiinflamatuar özellikler, adet sancılarından kurtulmaya yardımcı olabilmektedir. Diğer yandan, adet sırasında kaybedilen kanın onarılması için gerekli olan demiri içermektedir. Üreme ve bağışıklık sistemi için benzersiz olan C vitamini açısından da iyi bir kaynaktır. (17)

Adet Sancısı Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcaklık: Sıcaklık, kasılmalar nedeniyle sancıya neden olan kaslar üzerinde rahatlatıcı bir etki yaratmaktadır. Bu nedenle, ağrı ve krampları hafifletmek için sıklıkla kullanılan yöntemlerden biridir. Yapılan pek çok araştırmaya göre, en az ağrı kesiciler kadar etkili olabilmektedir. Adet sancılarını hafifletmek için karın bölgesine ısıtma yastığı veya sıcak su torbası koyabilir ya da sıcak bir duş alabilirsiniz. (18)

Epsom tuzu: Epsom tuzu temelde magnezyum sülfattan oluşmaktadır. Magnezyum sülfatın ise antiinflamatuar özellikleri bulunmaktadır. Aynı zamanda, güçlü bir ağrı kesici de olabilen epsom tuzu, sancıların, ağrıların ve krampların hafifletilmesine yardımcı olabilmektedir. (19)

Turşu suyu: Turşu yüksek oranda sodyum içermektedir. Bu nedenle adet sancılarını hafifletmek için oldukça etkili olabilmektedir. Egzersiz sonrasında meydana gelen krampları ve kas ağrılarını hafifletmesi için kullanılan turşu suyu, adet ağrılarıyla da mücadele edebilmektedir. (20)

Yoğurt: Hem kalsiyum hem de D vitamini açısından iyi bir kaynak olan yoğurt, bu nedenle adet sancılarını hafifletebilmekte ve pek çok menstrüasyon problemiyle mücadele etmeye yardımcı olabilmektedir. (21)

D vitamini: D vitamini, adet sancılarına yol açan prostaglandin üretimini azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Bu nedenle de, adet sancılarını ve kramplarını hafifletme yeteneği bulunmaktadır. D vitaminini almak için balık, peynir, yumurta sarısı, portakal suyu ve mısır gevreği gibi yiyecekleri tercih edebilirsiniz. (22)

Pekmez: Adet sancısına yardımcı olabilecek bir diğer evde tedavi yöntemi ise pekmezdir. Pekmez, kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum, manganez, B6 vitamini ve selenyum açısından oldukça zengindir. Oldukça besleyici olmasıyla birlikte, kanın pıhtılaşmasını önlemekte ve rahim duvarlarında bulunan kasları yumuşatmaktadır. Neticede de, adet sancıları ve diğer belirtileri için benzersiz bir çare olmaktadır. (23)