Ağız Yarası Nedenleri


Ağız yarası neden olur? Çoğu ağız yarası vakalarında, ağızda çıkan yaraların nedeni enfeksiyon değildir. Bu nedenle de, kişiden kişiye geçmemektedir. Ağız yaralarına sahip olan biriyle öpüşmek ya da bardakları veya çatal bıçakları ortak olarak kullanmak, bu yaraların size de geçmesine yol açmamaktadır.

Ağızda meydana gelen ufak hasarlar bile ağız yaralarına neden olabilmektedir. Yemek yediğinizde, yanağınızı yanlışlıkla ısırarak ya da diş fırçasını yanlış kullanarak ağız içinde hasarlara meydana gelmesine sebebiyet verebilirsiniz.

Tekrarlayan ağız yaralarının nedeni genellikle bilinmemektedir. Bununla birlikte, bir takım faktörler tekrarlayan ağız yarası riskini artırabilmektedir. Ağız yaralarını tetikleyen faktörler şunlardır: (1)

  • Stres ve anksiyete
  • Ağız travması (örneğin, aşırı diş fırçalama ya da keskin veya sert gıdalar çiğneme)
  • Hormonal değişiklikler

Bazı kadınlar özellikle adet dönemlerinde ağız yaraları geliştirmektedir. Bu, adet döngüsü sırasında vücudunuzdaki hormon düzeylerinde meydana gelen değişikliklerden kaynaklanmaktadır.

Bazı gıdalar yemek de ağız yaralarının gelişme olasılığını artırabilmektedir. Ağız yarası riskini arttırdığı düşünülen bazı gıdalar şunlar olabilmektedir:

  • Çikolata
  • Kahve
  • Yer fıstığı
  • Badem
  • Çilek
  • Peynir
  • Domates
  • Buğday unu

Tekrarlayan ağız yaralarına sahip olan kişilerin yaklaşık olarak % 40 kadarında ağız yaralarıyla mücadele eden bir aile bireyi bulunmaktadır. (2)

Sigarayı Bırakmak

Kişi sigarayı bıraktığında, ağız yarası geliştirme riski normalden daha fazla olabilmektedir. Bu vücudun normal bir reaksiyonudur. Vücut, sigara geçmişinden kaynaklanan kimyasallardaki değişimlerle mücadele etmektedir.

Sigarayı bıraktıktan sonra ağızda çıkan yaraların artması geçici bir durumdur. Bunun sigarayı bırakmanızı engellemesine izin vermemelisiniz. Sigara içmenin uzun vadeli sağlığa olan zararları, ağız yaralarının yaşattığı kısa süreli rahatsızlıktan çok daha büyüktür. (3)

Altta Yatan Başka Tıbbi Nedenler

Tekrarlayan ağız yaralarının altında yatan başka bir tıbbi durum mevcut olabilmektedir. Ağız yaralarının sürekli olarak çıkmasına neden olabilecek tıbbi durumlardan bazıları şunlardır:

Vitamin B12 eksikliği: B12 vitamini, kırmızı kan hücrelerinin yapılmasına yardımcı olmakta ve vücudun sinir sistemini sağlıklı tutmaktadır. Dolayısıyla, B12 vitamini eksikliği yorgunluk, nefes darlığı ve ağız yaralarına neden olabilmektedir.

Demir eksikliği: Demir eksikliği durumunda, kırmızı kan hücreleri yeteri kadar oksijeni taşıyamamaktadır. Bu da daha yorgun ve uyuşuk hissetmeye yol açmaktadır. Baş dönmesine de neden olan demir eksikliği, bazen ağız yaralarının gelişmesine sebebiyet verebilmektedir. (4)

Çölyak hastalığı: Çölyak hastalığı, buğday, çavdar ve arpa gibi gıdalarda bulunan gluten isimli bir proteine karşı hassasiyete sahip olma durumudur. Durum, ince bağırsağın iltihaplanmasına neden olmaktadır. Ağız yarası da çölyak hastalığı olan erişkinlerde yaygın olarak ortaya çıkan bir belirtidir.

Crohn: Crohn hastalığı bağırsak iltihaplanmasına neden olan bir hastalıktır. Ağızda yaraların gelişmesine yol açabilmektedir.

Reaktif artrit: Reaktif artrit, vücuttaki başka bir enfeksiyona karşı oluşan bir reaksiyondur. Bazen ağza yayılan iltihaplanmaya da neden olarak ağız yaralarını tetikleyebilmektedir.

Zayıf bir bağışıklık sistemi: Vücudun bağışıklık sistemine saldıran veya bastıran herhangi bir durum ağız yarasının gelişmesine neden olabilmektedir. Örneğin, HIV gibi bağışıklık-baskılayıcı bir hastalık durumunda ağız yaraları ortaya çıkabilmektedir. (5)

İlaca Karşı Reaksiyon

Bazı durumlarda ağız yaraları, alınan bir ilaca tepki olarak ortaya çıkabilmektedir. Ağız yarasına neden olabilecek bazı ilaçlar şunlardır:

  • Non steroid antiinflamatuar ilaçlar: İbuprofen ve aspirin gibi ağrı kesici ilaçlar ağız yarasını tetikleyebilmektedir. (16 yaşın altındaki çocuklara aspirin verilmemelidir.)
  • Nicorandil: Nicorandil bazen anjin tedavisinde kullanılan bir ilaçtır ve ağız yarasına neden olabilmektedir.
  • Beta blokerler: Beta blokerler, anjin, kalp yetmezliği, yüksek tansiyon ve anormal kalp ritimleri gibi kalbi ve kan akışını etkileyen çeşitli koşulları tedavi etmek için kullanılmaktadır ve ağız yarasına neden olabilmektedir.

İlacın kullanılmaya başlamasıyla ya da dozaj artırılmasıyla ağız yaraları ortaya çıkmaktadır. Bununla birlikte, bu genellikle geçici bir durumdur. İlaç nedeniyle ağız yarası problemi yaşıyorsanız, bu konuda doktorunuzdan tavsiye alabilirsiniz. (6)

Diğer Nedenler

Ağız yarasına daha az sıklıkla neden olan diğer durumlar şunlar olabilmektedir:

Herpes simpleks enfeksiyonu: Ağızda ve cinsel organlarda yaraların oluşmasına neden olabilen bu virüs, ağızda da yaraların gelişmesine yol açabilmektedir.

Anemi: Az sayıda kırmızı kan hücresi üretilmesiyle ortaya çıkan anemi, ağız yaralarına neden olabilmektedir.

Bazı cilt koşulları: Liken planus (deride düz, mavi veya mor renkli cilt lezyonlarının bulunması) ve anjina bülloza hemorajika (patlarlarsa ülsere dönüşen kan dolu kabarcıklar) gibi cilt koşulları ağız yaralarına neden olabilmektedir. (7)

Gastrointestinal hastalıklar: İrritabl bağırsak sendromu ve gastroözofageal reflü hastalığı ağız yarasını tetikleyebilmektedir.

Farenjit: Boğaz ağrısı ile karakterize olan farenjit, ağız yarasına da yol açabilmektedir.

Suçiçeği: Hafif ama son derece bulaşıcı bir durum olan suçiçeği, kaşıntılı bir döküntü oluşturmaktadır. Sonuç olarak, ağız içinde çıkan yaraları da tetikleyebilmektedir.

El, ayak ve ağız hastalığı: Enterovirüs olarak bilinen bir çeşit virüsün neden olduğu yaygın ve hafif bir hastalıktır. (8)

Ağız Yarası Nedir?

Ağız içinde meydana gelen yaralar, yemek yemeyi ya da konuşmayı oldukça zorlaştırabilen yaralardır. Genellikle, zararsız olan ağız yaraları, ciddi bir sağlık sorunu nedeniyle ortaya çıkmadıysa, bir ya da iki hafta içinde kendiliğinden iyileşmektedir. (9)

Daha kapsamlı Ağız Yarası Nedir? yazımıza tıklayarak ulaşabilirsiniz

Ağız Yarası Belirtileri

Ağız yarası nasıl anlaşılır? Ağız yaraları şu belirtilere yol açabilmektedir:

  • Ağız içinde yuvarlak yaralar
  • Ağız kenarlarının şişmesi
  • Hassasiyet
  • Çiğneme ve diş fırçalamada zorlanma
  • Tuzlu, baharatlı ve ekşi yiyecekler nedeniyle oluşan sancı
  • İştah kaybı (10)

Ağız Yarası Belirtileri geniş bilgi için

Ağız Yarası Tedavisi

Ağız yarası nasıl geçer? Ağız yaraları genellikle herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmadan kendi kendine iyileşmektedir. Diğer yandan, iyileşmesini hızlandırmak ve ağrıları hafifletmek için şu yöntemler etkili olabilmektedir:

  • Dişleri ve dili dikkatli fırçalamak
  • Yaşam tarzı değişiklikleri
  • İlaç tedavisi (11)

Ağız Yarası Tedavisi makalemize buradan ulaşabilirsiniz

Ağız Yarası İçin Hangi Doktora Gidilir?

Ağız yarası tanısı ve tedavisi için bir kulak, burun, boğaz uzmanına (KBB) başvurabilirsiniz. Ağız yaraları diş problemleri nedeniyle ortaya çıkıyorsa, bir diş doktorundan da yardım alabilirsiniz. (12)