Akdeniz Anemisi Belirtileri


Akdeniz anemisi başlangıcı genellikle doğumdan sonraki ilk iki yılda teşhis edilir. Bebeklerde veya çocuklarda Akdeniz anemisinin semptomları görüldüğü anda doktora gidilmelidir.

Akdeniz anemisi nasıl anlaşılır?  Akdeniz anemisinin en sık yaşanan belirtileri şunlardır;

Yorgunluk: Kandaki hemoglobin seviyelerinin düşmesi ve kırmızı kan hücrelerinin yeterli olmaması vücuttaki oksijen akışını bozan bir durumdur. Hücrelere yeteri kadar oksijen gitmediğinde, hiçbir hareket yapılmasa dahi yorgunluk oluşabilir. (1)

Kemik deformiteleri: Akdeniz anemisi kemik iliğinin genişlemesine yol açabilir, bu da kemiklerin genişlemesine neden olur. Bu durum, özellikle yüzde ve kafatasında anormal kemik yapılarının meydana gelmesine neden olabilir. Kemik iliği genişlemesi ayrıca kemikleri ince ve kırılgan hale getirerek kemiklerin kırılma riskini artırır. (2)

Dalak büyümesi (splenomegali): Lenf sisteminin ve immün sistemin bir parçası olan dalak, kırmızı kan hücrelerini üreten organdır. Dalak ayrıca vücudun enfeksiyonla savaşmasına ve yaşlanmış kan hücrelerini parçalayarak vücuttan atılmalarına yardımcı olur. Akdeniz anemisi olan hastaların dalakları normalden daha fazla çalıştığı için dalak zamanla büyür. Bunun sonucunda daha çok kırmızı kan hücresi parçalanır. Splenomegali anemiyi daha da kötüleştirebilir ve transfüzyonlu kırmızı kan hücrelerinin ömrünü azaltabilir. Dalak çok fazla büyürse, alınması gerekebilir. (3)

Büyüme hızında yavaşlama: Akdeniz anemisi çocukların büyümesini yavaşlatabilir. Ergenlik döneminde talasemi teşhisi konan çocuklar, yaşıtlarına göre daha geç gelişebilir.

Kalp sorunları:  Konjestif kalp yetmezliği ve anormal kalp ritimleri (aritmiler) gibi kalp problemleri şiddetli Akdeniz anemisi ile ilişkilidir. (4)

Akdeniz Anemisi Nedir?

Talasemi olarak adlandırılan Akdeniz anemisi, ebeveynlerin birinden ya da her ikisinden gelen kusurlu genler aracılığıyla oluşan bir hastalıktır. Akdeniz anemisi genini taşıyan anne ve babanın doğan 4 çocuğundan biri sağlıklı, ikisi taşıyıcı, diğeri ise Akdeniz anemisi olur. Akdeniz anemilerinde hemoglobin ve kırmızı kan hücresi sayısı sağlıklı insanlara göre daha düşük seviyelerdedir. Bilindiği gibi hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinin vücutta oksijen taşımasına ve karbondioksiti vücuttan atmasına yardım eden bir proteindir. Vücutta yeterli oksijen olmadığında yorgunluk meydana gelir.(5)

Akdeniz anemisi olarak bilinen Talasemi, daha çok Akdeniz kökenleri insanları etkilemektedir. Örneğin İtalyanlar, Filipinlilier, Güney Asya’da yaşayanlar, Afrikalılar, Yunanlılar, Orta Doğu’da yaşayanlar ve Çinlilerde, Akdeniz anemisi olma olasılığı çok yüksektir. Ülkemiz bu coğrafi kuşağın tam ortasında kalmaktadır ve Akdeniz anemisi vakalarının en çok görüldüğü ülkelerden bir tanesidir. En çok risk altındaki kişiler, ailesinde taşıyıcı gen bulunanlardır. (6)

Akdeniz Anemisi Nedenleri

Akdeniz anemisi neden olur? Akdeniz anemisi, hemoglobin üretiminden sorumlu genlerden birinde bir anormallik veya mutasyon olduğunda meydana gelir. Bu genetik hastalık, ailedeki kusurlu genler vasıtasıyla diğer nesillere geçer.

Ebeveynlerden sadece biri Akdeniz anemisi taşıyıcısı ise talasemi minör olarak bilinen hafif Akdeniz anemisi gelişir. Bu kişilerde talasemi semptomları çok az görülür. Ebeveynlerden ikisi de taşıyıcı ise Akdeniz anemisine yakalanma olasılığı çok daha fazladır. Akdeniz anemisi en çok Asya, Orta Doğu, Afrika, Yunanistan, İtalya ve Türkiye gibi Akdeniz ülkelerinde yaygın olarak görülen bir hastalıktır. (7)

Akdeniz Anemisi Tedavisi

Akdeniz anemisi nasıl geçer? Taşıyıcı Akdeniz anemileri için bir tedaviye gerek duyulmazken, ilerlemiş Akdeniz anemilerinin hayat kalitelerini yükseltmek ve semptomların verdiği rahatsızlığı azaltmak için kemik iliği nakli, kan tranfüzyonu ya da dalak ameliyatı yapılabilir. (8)

Akdeniz anemisi ameliyatı: Bu ameliyatta kemiklerde meydana gelen şekil bozukluklarının tedavi edilmesi amaçlanır.

Akdeniz anemisi için hangi doktora gidilir? Hematolog gibi kan hastalıkları konusunda uzman doktorlar, Akdeniz anemilerinin gidebileceği doktorlardır.

Akdeniz Anemisine Ne İyi Gelir?

Akdeniz anemisinin semptomları bitkiler kullanılarak ya da evde tedavi yöntemlerinden faydalanılarak azaltılabilir.

Akdeniz anemisi bitkisel tedavisi: Yeşil yapraklı sebzeler, zerdeçal, yoğurt, susam, yonca, pancar ve nar suyu gibi gıdalar tüketmek, hastalığın ilerlemesini önleyebilir. Bu bitkiler vücuttaki demir birikimini ve kırmızı kan hücrelerinin yıkımını engellemeye yardımcı olurlar. Demir seviyelerinin normal seviyelere gelmesi, Akdeniz anemisi nedeniyle oluşan yorgunluğun da hafiflemesini sağlar. (9)

Akdeniz anemisi evde tedavi yöntemleri: Hastalar aşırı demir alımını önlemek, kemiklerini sağlıklı tutmak, folik asit, kalsiyum, çinko, D vitamini alımlarını dengelemek ve kırmızı kan hücrelerinin üretimine yardımcı olmak için sağlıklı bir diyet ve egzersiz planı uygulayabilirler. (10)