Akdeniz Anemisi Nedenleri


Akdeniz anemisi neden olur? Kandaki oksijeni taşıyan kırmızı kan hücreleri hemoglobin içerirler. Hemoglobin ise alfa globin ve beta globin isimli iki proteinden oluşur. Akdeniz anemisi, bu proteinlerin birinde mutasyon olduğunda meydana gelir.

Akdeniz anemisi ebeveynlerden birinde ya da ikisinde birden mutasyonlu gen olması durumunda çocuklara aktarılır. Mutasyonlu genler, hemoglobinlerin yapısını bozarak kırmızı kan hücrelerinin azalmasına neden olur. Kırmızı kan hücreleri kanda yeterince oksijen taşıyamadıkları için anemiye yol açarlar. (1)

Akdeniz Anemisi Nedir?

Akdeniz anemisi (talasemi), vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin oksijen taşımakla yükümlü bileşeni olan hemoglobinin yeterince üretilemediği durumlarda ortaya çıkan, kalıtsal bir hastalıktır. Ebeveynlerden birinin ya da ikisinin de taşıyıcı olması durumunda çocuklarda %25 oranında Akdeniz anemisi görülme riski vardır.

Vücuttaki hemoglobin eksikliği kırmızı kan hücrelerinin sayıca azalmasına, bu da anemiye yol açar. Hemoglobin içerisindeki alfa ve beta proteinlerinin üretilememe durumuna bağlı olarak, alfa talasemi ya da beta talasemi oluşabilir. (2)

3 tip Akdeniz anemisi türü vardır. Bunlar minör Akdeniz anemisi, majör Akdeniz anemisi ve intermedia Akdeniz anemisi. Minör Akdeniz anemisi hastalığın belirtilerinin çok fazla görülmediği anemi türüdür. Minör Akdeniz anemileri, evlenene dek bu hastalığa sahip olduklarını bilmeyebilirler. Yapılan kan sayımlarında mutasyona uğrayan genlerin varlığı tespit edildiğinde, minör Akdeniz anemisi taşıyıcısı olduklarını öğrenirler. Semptomlar çok az olduğu için takipleri dışında tedavi edilmeleri gerekmeyebilir. Majör Akdeniz anemisi ise hastalığın en şiddetli olduğu anemi türüdür. Semptomlar 2 yaşından itibaren hastalarda görülebilir. Ciddi bir tedavisi gereklidir. Hastalar kan nakillerini düzenli olarak yaptırmalıdırlar. Aksi halde ölüm riski artabilir. İntermedia Akdeniz anemisi ise orta düzeyli bir anemi çeşididir. Tedavisi çok uzun sürmemekle birlikte hastalar bakımlarını ihmal etmemelidirler. (3)

Akdeniz Anemisi Belirtileri

Akdeniz anemisi nasıl anlaşılır? Akdeniz anemisi kalıtsal bir hastalık olduğu için, belirtiler hastalığın erken dönemlerinde görülebilir. Akdeniz anemisi başlangıcında, demir bakımından zengin olmayan gıdalarla beslenen çocuklarda yetersiz demir alımı ve hızlı büyüme sonucu kan miktarında azalma görülebilir. Bunun dışında Akdeniz anemisinin en yaygın belirtileri şunlardır;

  • Yorgunluk
  • Zayıflık
  • Nefes darlığı
  • Cildin soluk görünmesi
  • Sarılık
  • Stres ve gerginlik
  • Yüzdeki kemiklerde deformite, osteoporoz,
  • Büyümede yavaşlama
  • Karında çıkıntı
  • Koyu renkli idrar.

Bunlara ek olarak, Akdeniz anemisi dalak büyümesi, ağır anemi, kalp hastalığı ve karaciğer problemleri gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. (4)

Akdeniz Anemisi Tedavisi

Akdeniz anemisi nasıl geçer? Akdeniz anemisi tedavisi, hastalığın şiddetine ve türüne bağlı olarak değişebilir. Akdeniz anemisinde en çok kullanılan tedavi seçenekleri; kan nakli, kemik iliği nakli, ilaç ve demir içeren vitamin takviyeleridir. (5)

Akdeniz anemisi ameliyatı: Dalağın büyümesi vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin yıkımını artırır. Büyüyen dalağı veya safra kesesini almak için Akdeniz anemisi hastalara ameliyat yapılması gerekebilir. Dalak alındığında vücut, enfeksiyonlara karşı savunmasız hale gelebilir. Bu yüzden ameliyat sonrasında hastalar sıkı bir denetim altına alınırlar. (6)

Akdeniz anemisi için hangi doktora gidilir? Akdeniz anemisi çocuklukta fark edilebilen bir hastalık olduğu için Çocuk Hastalıkları bölümüne bakan doktorlara gidilebilir. Yetişkin Akdeniz anemileri ise Dahiliye bölümündeki doktorlara görünmelidirler. Hastalığın tedavisinde kan hastalıkları konusunda uzmanlaşmış hematologlar görev alır.

Akdeniz Anemisine Ne İyi Gelir?

Şiddetli olmayan Akdeniz anemileri evde tedavi yöntemleriyle ya da bitkisel ürünler kullanılarak tedavi edilebilir. Semptomların hafiflemesini sağlayacak besinler, diyet planına eklenerek hastaların yaşam kaliteleri artırılabilir.

Akdeniz anemisi bitkisel tedavisi: Isırgan otu, yonca, yeşil yapraklı sebzeler, C vitamini açısından zengin meyveler, karahindiba ve maydanoz, Akdeniz anemisi ile mücadele etmek için kullanılabilecek bitkilerdir. Bu bitkiler, vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin miktarını artırarak vücuda yeterli oksijen gelmesini sağlarlar. Ayrıca demir birikimini önleyerek yorgunluk hissinin geçmesine yardımcı olurlar. (7)

Akdeniz anemisi evde tedavi yöntemleri: Akdeniz anemisinin semptomları, yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebilir. Düzenli spor yapmak, hafif yürüyüşlere çıkmak, temiz havada yoga ya da meditasyon yapmak, vücudu yormayacak şekilde hafif tempolu koşular yapmak Akdeniz anemisi olan hastaların yaşam kalitesini artırır. Bunların dışında çok fazla demir içermeyen besinlerle oluşturulan bir diyet, vücuttaki fazla demirin kolayca emilmesini sağlayabilir.(8)