Baş Dönmesi Tedavisi


Baş dönmesi nasıl geçer? Arada sırada olan ve devam etmeyen baş dönmeleri anlık sıkıntılar yüzünden oluşabildiği için genellikle sonrasında bir tedaviye ihtiyaç duyulmamaktadır. Bununla birlikte, ısrarla devam eden, kişinin hayata adapte olmasını zorlayan ve diğer belirtilerle birlikte ortaya çıkan baş dönmesinin tedavi edilmesi gerekebilmektedir. Bu durumda, amaç önce baş dönmesine neden olan sağlık sorununu tedavi etmektir.

Baş dönmesinin bir hastalık ya da davranışsal veya çevresel bir faktör sonucu ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek önemlidir. Tedavi de buna göre şekillenmektedir. Örneğin, baş dönmesi herhangi bir fiziksel yaralanma sonucu oluştuysa, fiziksel tedavinin uygulanmasıyla baş dönmesi de ortadan kalmaktadır. Diğer yandan, baş dönmesi duygusal ya da zihinsel bir nedenden ötürü meydana geliyorsa, en doğrusu psikolojik tedavi almaktır.

Baş dönmesi, bir ilacın yan etkisi olarak yaşanıyorsa, doktor dozajı azaltabilir ya da alternatif bir ilacı tavsiye edebilir. (1)

Evde Tedavi Yöntemleri

Hafif baş dönmesi vakalarının evde tedavi edilmesi mümkün olabilmektedir. Bu duruma yardımcı olabilecek bazı tavsiyeler şunlardır:

  • Bol bol su için, düzenli ve dengeli beslenin, dinlenmeyen özen gösterin.
  • Baş dönmesi hissettiğinizde uzanın, başka birinin başı dönüyorsa uzanmasına yardımcı olun.
  • Ayağa yavaşça kalkmaya çalışın. Ani pozisyon değişikliklerinden kaçının.
  • Kişinin kendini güvende hissetmesi endişeli olmasını engelleyebilmektedir.
  • Kronik baş dönmesi yaşanıyorsa, düşmelere karşı evin içini güvenli bir hale getirin.
  • Tutunmak için eve korkuluklar, yürüteçler, baston ya da küvet paspası gibi yaralanmayı önleyen aparatlar yerleştirin.
  • Kaymasını engellemek için yer halılarını sabitleyin. (2)

İlaç Tedavisi

Baş dönmesi diğer sağlık sorunlarının bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir, bu nedenle de, alttan yatan sorunu tedavi etme amaçlı ilaç tedavisi uygulanabilmektedir. Bununla birlikte, baş dönmesinin kendisini ya da beraberinde yaşanan diğer belirtileri azaltmak için ilaçlardan yardım alınabilmektedir.

  • Diüretikler: Baş dönmesi Meniere hastalığının bir belirtisi olarak ortaya çıkıyorsa, diüretikler reçete edilebilmektedir. Aynı zamanda, daha az tuzlu yiyecekler tercih etmek de baş dönmesi ataklarını önlemeye yardımcı olabilmektedir. (3)
  • Baş dönmesini azaltan ilaçlar: Bazı antihistaminik ilaçlar vertigo durumunda kısa süreli olarak rahatlama sağlayabilimektedir. Baş dönmesiyle mücadele etmeye yardımcı olan diğer ilaçlar ise antikolinerjiklerdir.
  • Mide bulantısını azaltan ilaçlar: Baş dönmesi aynı zamanda mide bulantısına da neden olmaktadır. Mide bulantısını hafifletmek için doktor bazı anti-bulantı ilaçları reçete edebilmektedir. Bunlar aynı zamanda, uyuşukluğu da yol açabilmektedir.
  • Anksiyete ilaçları: Baş dönmesi anksiyete nedeniyle ortaya çıkabildiği için, anksiyete ile mücadele etmek baş dönmesini de azaltabilmektedir. Bu durumda, doktor benzodiazepin ilaçlar reçete edebilmektedir. Bu ilaçlar da kişide uyuşukluğa neden olabilmektedir.
  • Migren ilaçları: Migren ataklarını kontrol altına almaya yardımcı olan ilaçlar reçete edilebilmektedir. Böylece, baş dönmesi belirtileri de hafifleyecektir. (4)

Vertigo Tedavisi

Bazı vertigo vakaları, tedavi olmadan zamanla düzelebilmektedir. Bununla birlikte, bazı insanlar, Meniere hastalığı gibi bazı hastalıklardan kaynaklanan vertigo durumunda, belirtileri aylarca ya da yıllarca yaşayabilmektedir.

Vertigo için özel tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Örneğin, benign paroksismal pozisyonel vertigo tipini tedavi etmek için basit baş hareketleri dizisi (epley manevrası olarak da bilinir) kullanılmaktadır.

Proklorperazin ve bazı antihistaminik olan ilaçlar vertigonun erken evrelerinde (vertigo başlangıcında) tedaviye yardımcı olabilmektedir.

Vertigoya sahip olan birçok kişi ya da baş dönmesi ve denge sorunları olan pek çok insan, seri egzersizleri içeren vestibüler rehabilitasyon eğitiminden yararlanmaktadır. (5)

Vertigo ameliyatı: Vertigo, bir tümör, beyin veya boyun yaralanması gibi daha ciddi bir altta yatan sorundan kaynaklanıyorsa, ameliyat vertigo tedavisine yardımcı olabilmektedir. (6)

Epley Manevrası

Daha önce de, bahsedildiği gibi Epley manevrası olarak adlandırılan bir teknik yardımıyla iyi huylu paroksismal pozisyonel vertigo hafifletilebilmektedir. Doktor, odyolog ya da fizyoterapist tarafından yapılabilmektedir. Alanında uzman olan kişi, manevrayı gerçekleştirmek için başı uygun pozisyona getirmektedir. Bu yöntem genellikle bir ya da iki tedaviden sonra olumlu sonuçlar vermektedir. Tedavi uygulanmadan önce uygulayıcınızı boyun ve sert ya da retina veya kan damarı problemleriniz olup olmadığı hakkında bilgilendirmelisiniz. (7)

Denge Terapisi

Hareketlere karşı denge sisteminin daha az duyarlı olmasına yardımcı olması için özel egzersizler uygulanabilmektedir. Bu tür bir fizik tedavi yöntemini vestibüler rehabilitasyon olarak adlandırılmaktadır. Denge siniri iltihabı (vestibüler nörit) nedeniyle baş dönmesi yaşayan hastalar için faydalı olabilmektedir.

Enjeksiyonlar

Doktor tarafından iç kulağa antibiyotik gentamisin enjekte edebilebilmektedir. Bu durumdan etkilenmeyen diğer kulan işlev görmeye devam etmektedir. (8)

Cerrahi Yöntemler

Bu oldukça nadir olan bir durum olsa da, bazen vestibüler labirenti etkisiz getirmek için etkilenen kulaktaki duyu organının çıkarılması gerekebilmektedir. Genellikle, işitme kaybının yaşandığı ve baş dönmesine hiçbir tedavininin yardımcı olmaması nedeniyle uygulanmaktadır. (9)

Diğer Tedavi Yöntemleri

  • Kalp krizi ya da inme gibi bir sağlık sorunu nedeniyle baş dönmesi yaşanıyorsa, acil kan transfüzyonu, acil tıbbi müdahale veya ameliyat gerekli olabilmektedir.
  • Dehidrasyon yani sıvı kaybı gibi bir durum söz konusu ise damar yoluyla sıvı takviyesi yapılabilmektedir.
  • Hastanın baş dönmesiyle birlikte ateş gibi başka bir belirtisi de varsa, bu enfeksiyonal bir durum olabilmektedir. Bu nedenle de, antibiyotik tedavi uygulanmaktadır.
  • Nefes darlığı veya hiperventilasyon varsa hastaya oksijen verilebilmektedir.
  • Kan testlerinde anormal kan kimyasalları oranları dikkat çekerse, uygun tedaviyle bu durum kontrol altına alınabilmektedir. (10)

Baş Dönmesi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Baş dönmesi tanısı ve tedavisi için dahiliye, nöroloji ya da KBB (kulak burun boğaz) bölümüne başvurulabilmektedir. (11)

Baş Dönmesi Nedir?

Baş dönmesi, kişinin sersemlemesine ve denge kaybı yaşamasına neden olan, aynı zamanda, bayılmasına da yol açabilen bir sağlık durumudur. Baş dönmesi kendi başına bir hastalık olarak değerlendirilmemekte, onun yerine bir dizi rahatsızlığın bir belirtisi olarak ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. (12)

Baş Dönmesi Belirtileri

Baş dönmesi nasıl anlaşılır? Baş dönmesi başlangıcında, kişi dengede durmakta zorlanmakta ve sersemlemektedir. Kendisi ya da çevresi dönüyormuş (vertigo) gibi hisseden kişi, aynı zamanda, mide bulantısı, baş ağrısı ve göz kararması da yaşayabilmektedir. (13)

Baş Dönmesi Nedenleri

Hemen hemen herkesin muzdarip olabilecek bir sorun olan baş dönmesi pek çok nedenin bir belirti olarak ortaya çıkabilmektedir. Sıklıkla karşılaşılan baş dönmesi nedenleri arasında ise kan dolaşımı problemleri, iç kulak rahatsızlıkları, hareket hastalıkları, enfeksiyonal durumlar, yaralanmalar, ilaçların yan etkisi ve hamilelik bulunmaktadır. (14)