Deniz Yanığı Nedir?


Deniz yanıkları dokunulduklarında acı veren, kırmızı renkli kabarcıklar şeklinde oluşan cilt hastalıklarıdır. Güneş ışınlarının yol açtığı deniz yanıkları çok fazla ultraviyole ışığa maruz kalmanın sonucunca ortaya çıkarlar.

Deniz yanıkları nedeniyle cildin hasar görmesi, ciltte bazı sorunların oluşma riskini artırmaktadır. Bu sorunlar cilt kuruluğu, cildin buruşması, erken yaşlanma, ciltte koyu lekeler oluşması ve melanom gibi cilt kanseri riskidir. Deniz yanıkları genellikle basit ev ilaçları ile tedavi edilebilirler. Ancak daha ciddi vakalarda tıbbi yardım almak gerekebilir.

Deniz yanıkları birkaç gün içinde yok olabilirler. Cildi güneş ışınlarından koruyarak deniz yanıklarının oluşması önlenebilir. Özellikle öğlen vakitlerinde denize girildiğinde, denizden çıkınca gölgeli yerlerde oturmak ya da koruyucu kıyafetler giymek, deniz yanıklarının oluşma riskini azaltmaktadır. (1)

Deniz yanığı komplikasyonları nelerdir?

Deniz yanığı ciltte, erken yaşlanma, cilt kanseri ve görme problemleri gibi komplikasyonlara neden olabilir.

Cildin erken yaşlanması:  Güneşe maruz kalma ve tekrarlanan güneş yanıkları, cildin yaşlanma sürecini hızlandırabilirler. UV ışığının neden olduğu cilt değişikliklerine foto yaşlanma denir. Foto yaşlanma sonucunda;

  • Ciltte derin kırışıklıklar
  • Kuru ve pürüzlü bir cilt
  • Yanaklarda, burunda ve kulaklarda ince ve kırmızı damarlar
  • Çoğunlukla yüzde ve omuzlarda çiller
  • Yüzde, ellerde, kollarda, göğüste ve sırtın üst kısmında koyu veya renksiz lekeler ortaya çıkabilir.

Kanser öncesi cilt lezyonları: Bu lezyonlar, güneşten zarar görmüş bölgelerde kaba ve pullu lekeler şeklinde görünür. Beyazımsı, pembe veya kahverengi renkte olabilirler. Genellikle açık tenli insanların kafa, yüz, boyun ve ellerinin güneşe maruz kalan bölgelerinde ortaya çıkarlar. Bu yamalar cilt kanserine dönüşebilir.

Cilt kanseri: Aşırı güneşe maruz kalma deniz yanığı olmasa bile, melanom gibi cilt kanseri riskini artırır. Cilt hücrelerinin DNA’sına zarar verebilir. Çocukluk ve ergenlikteki güneş yanıkları, yaşamın ilerleyen dönemlerinde melanom gelişme riskini artırabilir.

Deri kanseri, özellikle kafa derisi, yüz, dudaklar, kulaklar, boyun, göğüs, kollar, eller ve bacaklar dahil olmak üzere güneş ışığına en fazla maruz kalan bölgelerde gelişir. Bacakta cilt kanseri kadınlarda erkeklerden daha sık görülür.

Göz hasarı: Güneş ışınları gözlere de zarar verebilir. Çok fazla UV ışığı retina, lens veya korneaya zarar verir. Güneş ışınlarından etkilenen gözlerde bulanık görüşler oluşabilir. Özellikle yaşlılarda katarakt gibi görme problemleri ortaya çıkabilir. (2)

Deniz Yanığı Belirtileri

Deniz yanığı nasıl anlaşılır? Deniz yanığı başlangıcı ultraviyole ışınları vücuda çarptığında cilt hücrelerinin tepki vermesi sonucu ortaya çıkarlar. Koyu tenli insanlarda ve açık tenli insanlarda deniz yanığı belirtileri farklı olabilir. Açık tenli insanlarda daha çok kızarıklık ve daha koyu lekeler oluşabilir.

Çok fazla güneş ışığına maruz kalmak enflamatuar reaksiyonlara yol açabilir. Bunlar kaşıntı, ciltte kızarıklıklar ya da dokunulduğunda acı hissetme gibi belirtilerdir. Ağrılar yaklaşık 3 gün sürer ve 4 ila 7 gün içinde cildin soyulmaya başlaması ile birlikte yok olurlar.

Ciddi yanıklarda dehidrasyon, yüksek ateş ve bulantı gibi semptomlar görülebilir. Ciltte pullanmalar ve kabarcıklar ortaya çıkabilir. Tedavi edilmemeleri halinde cilt kanseri gibi sorunlar ortaya çıkabilir. (3)
Deniz yanığı belirtileri hakkında daha fazla detay için

Deniz Yanığı Nedenleri

Deniz yanığı neden olur? Güneşin yaydığı ışınlar 400 ila 700 nanometre arasında dalga boylarına sahiptir. Bu elektromanyetik ışınlardan 400 nm dalga boyundakiler mor ışık, 700 nm dalga boyundakiler ise kırmızı ışıktır. Görme sınırımızın alt ve üst sınırları 400 ila 700 nm arasındadır.

Dalga boyu ne kadar küçük olursa, frekans o kadar yüksek olur ve daha fazla hasara yol açar. Güneş tarafından yayılan enerjinin çoğu kısa dalga boyundadır ve çoğu ultraviyole (UV) ışık şeklindedir. Ultraviyole ışınları 3 çeşittir: UVA, UVB ve UVC. UVC ışınları en kısa dalga boyuna ve en yüksek enerjiye sahiptirler, ancak Dünya’ya ulaşamazlar. UVA en uzun dalga boyuna ve en az enerjiye sahiptir.

Dünyaya gelen ışınların yaklaşık yüzde 95’i UVA ışınlarıdır. Bu ışınların enerjisi çok düşük olduğu için UVB ışınlara göre daha az yakıcıdırlar. Ancak çok fazla UVA ışınına maruz kalmak güneş yanıklarına yol açar.

Ultraviyole A (UVA) ışınları cildin içine daha çok nüfuz edebilirler. Özellikle üst cilt katmanlarına ve bazal cilt tabakasına etki etmesi UVB ışınlarından daha fazladır. UVB’den 1000 kat daha az etkili olmasına karşın UVA maruziyeti ciltte kırışıklıklara, erken yaşlanmaya ve cilt kanserine yol açabilir. (4)
Deniz yanığı nedenleri hakkında detaylı bilgi için bakınız

Deniz Yanığı Tedavisi

Deniz yanığı nasıl geçer? Deniz yanığı tedavisine mümkün olan en kısa sürede başlamak gereklidir. Deniz yanıkları kalıcı cilt sorunlarına neden olabilir ve cilt kanseri riskini artırabilir.

  • Ibuprofen ya da diğer nonsteroidal anti inflamatuar ilaçlar ağrı kesici olarak kullanılabilir. Bu ilaçlar, deniz yanığı nedeniyle oluşan ağrıları hafifletmeye ve şişlikleri azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıca ağrı kesici topikal kremler de kullanılabilir.
  • İltihaplanma ve kaşıntıyı azaltmak için hidrokortizon kremler kullanılabilir.
  • Deniz yanığı çok şiddetli ise kortizon içeren ilaçlar alınabilir. Bununla birlikte cilde uygulanan steroid kremler de faydalı olabilir.
  • Deride kabarmalar varsa enfeksiyon riskinin artmasını önlemek için intravenöz sıvıların enjekte edilmesi gerekebilir. (5)

Deniz yanığı için hangi doktora gidilir? Deniz yanıkları için Dermatoloji uzmanlarına gidilmesi gerekir.
Deniz yanığı tedavisi hakkında detayı için bakınız

Deniz Yanığına Ne İyi Gelir?

Deniz yanığı bitkisel tedavisi: Cildin pH değerini dengelemek için elma sirkesi, kaşıntıyı hafifletmek için yulaf ezmesi, kızarıklığı ve tahrişi azaltmak için karbonat, yanıkları yatıştırmak için lavanta yağı, cildi yatıştırmak ve nemlendirmek için Aloe vera, serinletici etki vermek için siyah çay poşetleri kullanılabilir. Ayrıca Hindistan cevizi yağı, salatalık dilimleri, yoğurt, patates ve mısır nişastası da kullanılabilir. (6)

Deniz yanığı evde tedavi yöntemleri:

  • Cildin susuz kalmasını önlemek için yeterince su içilmelidir.
  • Yanıklar nedeniyle oluşan kabarcıklar patlatılmamalıdır. Eğer kabarcıklar patlarsa hafif sabunlu suyla temizlenebilir.
  • Cildin soyulmasını önlemek için hafif bir nemlendirici krem kullanılabilir. Özellikle Aloe vera içeren jeller oldukça faydalıdır.
  • Ciltteki ağrıyı hafifletmek için nemli bir bez ya da havlu uygulanabilir. Ayrıca soğuk bir duş alınabilir.
  • Güneşin tam tepede olduğu zamanlarda denize girmeyin. Denize girseniz de mutlaka çıktıktan sonra güneş ışınlarından koruyucu kıyafetler giyin ya da gölgede durun. Böylece daha fazla ultraviyole ışınına maruz kalmaktan kurtulmuş olursunuz. (7)

Latest posts by Faydaları Zararları (see all)