Diş Apsesi Nedir?


Kök apsesi ya da dentoalveolar apse olarak da adlandırılan diş apsesi, dişin etrafındaki bölgelere yayılan enfeksiyonlar sonucunda oluşur. Diş minesinde meydana gelen kırıklar, çatlaklar ya da çürükler iyileştirilmediği zaman bakterilerin oluşması için uygun bir ortam oluştururlar. Bunun sonucu olarak diş enfeksiyon kapar ve apse meydana gelir. Diş apsesinin ilerlemesi durumunda çene kemiğinde kayıplar yaşanabilir ya da dişlerin çekilmesi gerekebilir. En çok görülen diş apsesi çeşitleri periapikal apse ve periodontal (dişeti) apsesidir.(1)

Periapikal apse

Periapikal apse, genellikle dişin kök ucunda biriken bakteriyel bir enfeksiyondur. Bakteriler çürük dişlerin ya da kırık dişlerin arasındaki boşluklardan geçerek dentinin adı verilen yumuşak doku tabakasına ulaşır ve burayı parçalamaya başlarlar. Diş çürüğünün devam etmesi halinde enfeksiyon şiddetlenebilir. Bakteriler alveolar kemiği denilen, dişi çevreleyen ve destekleyen kemiğe doğru ilerler ve periapikal apseyi meydana getirirler. Periodontal hastalıklar ya da başarısız bir kök kanal tedavisi de benzer bir apseyi oluşturabilir.

Periapikal apsesi olan kişiler bir şey çiğnerken ya da apsenin olduğu kısma dokunurken çok fazla ağrı yaşarlar. Bu kısım zamanla şişebilir ve ateşin yükselmesine neden olabilir. Özellikle bu bölgedeki lenf düğümleri apse nedeniyle büyürler. Bu apseler fistuloustract isimli açıklıklardan akarlar.

Periapikal apsenin tedavisinde, enfeksiyon kapmış bölge kanal tedavisiyle temizlenebilir. Bu işlem sırasında enfekte olmuş kısım tamamen temizlenebilir. Kanal tedavisi ile apsenin büyümesi ve ağzın diğer kısımlarını etkilemesi önlenebilir. Apse çok şiddetli değilse antibiyotikler ya da tuzlu su ile gargara yapmak işe yarayabilir. (2)

Periodontal apse

Periodontal cepte bakterilerin çoğalması sonucu enfeksiyon oluşabilir bu da periodontal apse olarak adlandırılan bir soruna neden olur. Diş eti dokusunda bulunan bakteriler diş etine ulaştığında diş etleri iltihaplı hale gelir ve dişin kökünü çevreleyen doku, dişin tabanından ayrılabilir.

Periodontal cep, oldukça küçük bir ceptir ve periodontal ligament kökten ayrıldığında oluşur. Periodontal cep çok kolay kirlenir ve bu kısmı temiz tutmak çok zordur. Bakteriler periodontal cebte biriktikçe, diş eti apsesi olarak bilinen periodontal apse oluşur. Başka bir apse periodontal apsenin görülmesini engelleyebilir. Yanlış antibiyotik kullanımı da periodontal apseye neden olabilir. Periodontal apsenin tedavisinde cep astarını temizlenmesi ve enfeksiyon kapan bölgenin tekrar enfekte olmaması için antibiyotik uygulanır. (3)

Diş hekimleri kök kanal tedavisi yaparak diş apselerini önleyebilirler. Ancak bazı durumlarda dişin çekilmesi gerekebilir. Tedavi edilmeyen bir diş apsesini öylece bırakmak ciddi, hatta hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilir.

Komplikasyonlar

Diş apsesi tedavi olmadan hiçbir şekilde kendiliğinden geçmez. Apse yırtılırsa, ağrı önemli ölçüde azalabilir ama yine de tedavi edilmesi gerekir. Apse drenaj yapmazsa, enfeksiyon çeneye, başın ve boynun diğer bölgelerine yayılabilir. Vücutta yayılan ve hayatı tehdit eden bir enfeksiyon olan sepsis bile gelişebilir. Diş apsesi vakalarının çoğunda komplikasyonlar sadece apse tedavi edilmediği takdirde ortaya çıkar. Ancak, tedaviden sonra bile nadir de olsa bazı komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Olası komplikasyonlar şunlardır: (4)

Diş kistleri: Abse tedavi edilmezse dişin dibinde sıvı dolu bir boşluk gelişebilir. Buna diş kisti denir. Kistin enfekte olması önemli bir risktir. Böyle bir durumda, hastaya antibiyotik verilmesi gerekebilir. Diş kistinin ilerlemesi durumunda hastanın ameliyat olması muhtemeldir.

Osteomiyelit: Apse içindeki bakteriler kan dolaşımına girer ve kemiği enfekte eder. Hasta, yüksek vücut ısısı, etkilenen kemikte şiddetli ağrı ve mide bulantısı sorunları yaşar. Bununla birlikte, osteomiyelit kan dolaşımına yayılmış olabileceği için, vücuttaki herhangi bir kemik de bu sorundan etkilenebilir. Tedavi, oral veya intravenöz antibiyotiklerle yapılır. (5)

Kavernöz sinüs trombozu: Bakterilerin yayılması, kavernöz sinüste, beynin tabanındaki geniş bir damarda kan pıhtılaşmasına neden olur. Kavernöz sinüs trombozu antibiyotiklerle tedavi edilir ve bazen sinüs drene edilir. Bazı durumlarda durum ölümcül olabilir. Bu çok nadir görülen bir komplikasyondur.

Ludwig anjini: Diş apsesine neden olan bakteriler yayıldığı zaman ağız tabanını ve boynu etkileyebilir. Bunun sonucu olarak dil altında ve boyunda şişlik ve yoğun ağrı meydana gelir. Şiddetli vakalarda, hasta nefes almakta bile zorlanabilir. Ludwig anjini, potansiyel olarak ölümcül bir durumdur. Hastalar antibiyotiklerle tedavi edilir.

Maksiller sinüzit: Bakteri, maksiller sinüsler olarak adlandırılan elmacık kemiklerinin arkasındaki küçük boşluklara yayılır. Bu ciddi bir durum değildir ancak hastalar maksiller sinüzit nedeniyle acı çekebilir ve ateşleri çıkabilir. Kendi kendine yok olabileceği gibi antibiyotiklerle de tedavi edilebilir. (6)

Diş Apsesi Belirtileri

Diş apsesi nasıl anlaşılır? Diş apsesi başlangıcı genellikle sürekli tekrar eden bir acı şeklinde kendini gösterir. Bunun dışında en sık görülen belirtiler şunlardır;

  • Zamanla artan ve zonklama şeklinde keskin bir acı. Dişin üzerine basınç uygulandığında acı artar.
  • Enfekte olan bölge dokunmaya karşı oldukça hassastır.
  • Enfekte olan kısımda şişlik görülür.
  • Apsenin çevre dokulara yayılması halinde boyundaki lenf bezleri şişebilir.
  • Migren
  • Çenede ağrı
  • Yutma ve solunum sorunları (7)

Diş Apsesi Belirtileri hakkında detaylara göz atabilirsiniz

Diş Apsesi Nedenleri

Diş apsesi neden olur? Bakteriler diş pulpalarını işgal ettiği zaman diş apsesi oluşur. Diş pulpası, dişin en iç kısmındaki kan damarları, sinirler ve bağ dokusudur. Bakteriler diş boşluğuna girer ve dişin köküne kadar yayılır. Bakteriyel enfeksiyon kökün ucunda şişme ve inflamasyona neden olabilir. Diş apsesinin nedenleri şunlardır;

  • Ağız hijyeninin tam yapılmaması. Dişlere ve diş etlerine iyi bakmamak, dişleri günde iki kez fırçalamamak ya da diş ipi kullanmamak, diş çürümelerine, diş eti hastalıklarına ve diş apsesine neden olabilir.
  • Çok fazla şeker yemek diş apselerini ve diş çürüklerini artırır.
  • Önceden tedavi edilmeyen diş sorunları (8)

Diş Apsesi Nedenleri geniş bilgisi için tıklayın

Diş Apsesi Tedavisi

Diş apsesi nasıl geçer? Diş apsesi genellikle kendisi ağrı ve şişlik şeklinde belli eden, bakteriyel bir rahatsızlıktır. Diş etlerinin enfeksiyon kapması sonucunda yapılan muayenede röntgen çekimi yapılır. Bu röntgen sonucunda doktor, dişin antibiyotikle tedavi edilmesine karar verebilir. Eğer apse çok ilerlemiş ve çevre dokulara zarar vermeye başlamışsa dişin çekilmesi gerekebilir. (9)

Diş apsesi ameliyatı: Diş apsesini yok etmek için kök kanal tedavisi oldukça yaygın olarak kullanılır. Diş hekimi pulpayı temizleyerek boş kısımları dolgu ile kaplar. Böylece dişler enfeksiyondan temizlenerek daha sağlıklı hale gelirler.

Diş apsesi için hangi doktora gidilir? Periapikal doku hastalıkları konusunda uzmanlaşmış endodontistlere gidilmesi gerekir. (10)

Diş Apsesi Tedavisi makalemize tıklayarak bakabilirsiniz.

Diş Apsesine Ne İyi Gelir?

Diş apsesi bitkisel tedavisi: Diş apsesi tedavisinde tuzlu su, kekik yağı, çemen otu çayı, karanfil yağı ve sarımsak kullanılabilir. (11)

Diş apsesi evde tedavi yöntemleri: Diş apsesinin önlenmesi için dişlerin bakımının düzenli olarak yapılması çok önemlidir. Diş çürümelerini önlemek için;

  • Florlu içme suyu kullanın.
  • Dişlerinizi florürlü bir diş macunu ile günde en az iki kez fırçalayın.
  • Dişlerinizi günlük olarak temizlemek için diş ipi veya interdental temizleyici kullanın.
  • Diş fırçanızı her üç veya dört ayda bir veya kıllar yıprandığında değiştirin.
  • Şekerli yiyecekleri sınırlandırarak sağlıklı yiyecekler yiyin.
  • Düzenli kontroller ve profesyonel temizlik için diş hekiminizi ziyaret edin. (12)