Gözde Arpacık Nedir?


Tıbbi adı hordeolum (birden fazla varsa hordeola) olan arpacık, göz kapağında enfeksiyona neden olan çok yaygın yaşanan bir göz problemidir. Genellikle birkaç gün içinde oldukça hızlıca gelişmektedir. Genellikle tek bir gözde ortaya çıkmaktadır, ancak aynı kapakta bile birden fazla arpacık oluşabilmektedir. İki tür arpacık bulunmaktadır. Bunlar, dış arpacık (sıklıkla yaşanan) ve iç arpacıktır (oldukça nadir). (1)

Gözün dışında çıkan arpacık oldukça sık yaşanan bir problemdir. Bir kirpik kökünde (folikül) oluşan enfeksiyon nedeniyle, göz kapağının kenarında belirmektedir. Küçük kırmızı bir yumru olarak oluşmaya başlamaktadır ancak, bir soluk renkte bir apseye dönüştüğünde, sarı renkli bir irin dolu nokta haline gelmektedir. Oluştuğu göz kapağının kızarmasına, şişmesine ve ağrımasına neden olmaktadır.

Göz içinde çıkan arpacık ise göz kapağının ana bölümündeki bezin (meibom bezi) enfekte olduğunda ortaya çıkmaktadır. Enfeksiyon, gözkapağının iç yüzeyinde, göz küresine karşı oluşmaktadır. Böylece dışarıdan sadece bir şişlik olarak görülebilmektedir. İç arpacıklar ağrılı olabilir, ancak sıklıkla göz kapağında bir yumru olduğu hissini yaratmaktadır. (2)

Gözde Arpacık Belirtileri

Gözde arpacık başlangıcı belirtileri kişiden kişiye göre de değişmektedir, ancak çoğu arpacık geliştiren kişide, belirtiler hemen hemen aynıdır. Gözde arpacık nasıl anlaşılır? Arpacık belirtileri şunları içerebilmektedir:

  • Göz kapağı ağrısı
  • Göz kapağının lokalize şişmesi
  • Göz kapağı kenarlarında mukus akıntısı
  • Alt veya üst göz kapağında ortaya çıkan yumru (3)

Gözde Arpacık Nedenleri

Gözde arpacık neden olur? Gözde arpacık, genellikle göz kapağındaki yağ bezlerinin enfeksiyonları sonucu oluşmaktadır. Bu enfeksiyonlar, genellikle stafilokok isimli bir bakteri sonucu ortaya çıkmaktadır.

Diğer bazı faktörler de gözde arpacık enfeksiyonuna yol açabilmektedir:

  • Göz makyajının uygunsuz veya eksik tamamlanması
  • Eski veya kirlenmiş kozmetik ürünlerin kullanımı
  • Zayıf göz kapağı hijyeni
  • Göz kapağının inflamatuar hastalıkları (örneğin blefarit, meibomit ve gül hastalığı)
  • Stres
  • Hormonal değişiklikler (4)

Gözde Arpacık Tedavisi

Gözde arpacık nasıl geçer? Çoğu durumda, arpacık için özel tedavi uygulamaya gerek kalmamaktadır. Arpacık genellikle kendiliğinden kaybolmaktadır. Sıklıkla tekrarlanma riski de bulunmaktadır. Hala devam eden bir durum söz konusu ise doktorunuz aşağıdaki gibi tedaviler önerebilir:

Antibiyotikler: Doktorunuz göz kapağınıza uygulanacak antibiyotik göz damlaları veya topikal antibiyotik kremi reçete edebilir. Göz kapağınızın enfeksiyonu devam ederse veya enfeksiyon göz kapağınızın ötesine geçerse, doktorunuz tablet veya hap şeklinde antibiyotikler de önerebilir.

Gözde Arpacık Ameliyatı

Gözdeki arpacık temizlenmiyorsa eğer, doktorunuz irinin boşaltılması için küçük bir kesim yapabilir. Bu müdahale iyileşmeyi hızlandırmaya yardımcı olmakta, ağrı ve şişliği de hafifletmektedir. (5)

Gözde Arpacık İçin Hangi Doktora Gidilir?

Gözde arpacık tanısı ve tedavisi için bir göz hastalıkları uzmanına (göz doktoruna) başvurabilirsiniz. (6)

Gözde Arpacığa Ne İyi Gelir?

Gözde Arpacık Bitkisel Tedavisi

Yeşil çay: Yeşil çay, ağrıyı ve iltihaplanmayı azaltıp arpacığın küçültmesine yardımcı olan doğal antiinflamatuar bileşikler içerir.  Ayrıca, enfeksiyonların tutulmasında etkili olan tanik asit bakımından zengindir. İyileşme ve rahatlamaya katkıda bulunan çeşitli besin maddeleri ve antioksidanları da sunmaktadır. (7)

Kişniş tohumu: Kişniş tohumları antiinflamatuar özellikleri nedeniyle arpacık için kullanılan bitkisel bir tedavi yöntemidir. Bu tohumlar ağrı, kızarıklık ve şişme olaylarını azaltarak birkaç gün içinde kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar. (8)

Sarımsak: Sarımsak suyunun, antibakteriyel özellikleri sayesinde gözdeki arpacık enfeksiyonunu iyileştirdiği bilinmektedir. Etkilenen alanın üzerine uygulandığında hem ağrıdan kurtulmaya yardımcı olur hem de şişliği azaltır. (9)

Aloe vera: Aloe vera, şişmeye ve kızarıklığı azaltmaya yardımcı olabilmektedir. Aloe yaprağını ikiye ayırın ve kalın iç kısmı etkilenen bölgeye uygulayın. Gerçek aloe vera temin edemediğinizde suyunu da kullanabilirsiniz. (10)

Salatalık: Salatalık gözdeki arpacıklar için bilinen başka bir bitkisel tedavi yöntemidir. Tahriş ve acıyı azaltmak için enfekte olmuş göz kapaklarında salatalık dilimlerini uygulayabilirsiniz. (11)

Karahindiba: Karahindiba arpacıklardan kurtulmak için iyi bir yöntemdir. Arpacığa neden olan bakterileri savuşturmak ve vücudunuzu temizlemek için yardımcı olabilmektedir. (12)

Zerdeçal: Zerdeçal, antibakteriyel ve antienflamatuar özelliklere sahip olduğu için hızlı bir şekilde arpacıktan kurtulmaya yardımcı olabilmektedir. Enflamasyonu azaltabilmekte ve duruma katkıda bulunabilecek enfeksiyona neden olan tüm elementleri ortadan kaldırabilmektedir. (13)

Hint yağı: Hint yağı, antiinflamatuar bir ajan olarak görev yapan risinoleik asit içermektedir. Bu nedenle, hintyağı, arpacık durumunda yaşanan ağrı ve iltihabı çok etkili bir şekilde azaltmaya yardımcı olabilmektedir. (14)

Karanfil: Karanfil, ağrıyı hafifletmeye ve cilt tahrişini gidermeye yardımcı olabilmektedir. Bu nedenle arpacık için etkili bir ilaç haline gelebilmektedir. Karanfil, aynı zamanda antibakteriyel özelliklerinden dolayı göz enfeksiyonlarının yayılmasını da önleyebilmektedir. (15)

Patates: Patates arpacık için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Sıkıştırıcı özelliklerinden dolayı patates, dokuların kontrol etmeye ve cilt tahrişlerini azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca, iltihabı ve ağrıyı da azaltabilmektedir. (16)

Gözde Arpacık Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcak kompres: Arpacığın oluştuğu alana sıcak kompres uygulamak, oldukça etkili bir evde tedavi yöntemidir. Isı, alandaki sirkülasyonu artıracak ve arpacığın hızlıca iyileşmesini sağlayacaktır. Ağrı ve şişme gibi belirtileri de azaltacaktır.

  • Temiz bir havluyu sıcak suya batırın ve fazla suyu sıkın.
  • Gözlerinizi kapatın ve sıcak kompresleri etkilenmiş göz kapağına yerleştirin.
  • Bir seferde beş dakika kadar tutun.
  • Bunu günde üç ya da dört kez, irin serbest kalana kadar yapın.
  • Temiz bir havlu kullanarak irini temizleyin.
  • İrinin akması duruna kadar sıcak kompresini yeniden uygulayabilirsiniz. (17)

Bebek şampuanı: Arpacığın hızlı bir şekilde iyileşmesini sağlamak için etkilenen bölgeyi tozdan ve diğer tahriş edici maddelerden uzaklaştırarak o bölgeyi temiz tutmaya çalışın. Bunu etkilenen gözü bebek şampuanıyla yıkayarak yapabilirsiniz.

  • Bir fincan ılık suya birkaç damla hafif bebek şampuanı ekleyin. Bebek şampuanını seyreltecek şekilde iyice karıştırın.
  • Çözüme bir pamuk topu batırıp, sıkın.
  • Gözlerinizi kapatın ve arpacık oluşan göz kapağı boyunca ıslak pamukla bu bölgeyi temizleyin.
  • Sonrasında suyla durulayın.
  • Beş dakika boyunca temiz, sıcak bir kompres uygulayın.
  • Bunu günde birkaç kez yapabilirsiniz. (18)

Elma sirkesi: Arpacıklar için bir başka popüler evde tedavi yöntemi elma sirkesidir. Sirke güçlü bir antibakteriyel ajan ve antiseptiktir. Sadece su ve elma sirkesiyle hazırlanan bir karışım, arpacığı tedavi etmeye yardımcı olabilmektedir. Sirkeyi suda inceltin ve iyileşene kadar günde üç kez doğrudan arpacık üzerine uygulayın. (19)

Çay poşeti: Sıcak çay poşetlerinin arpacık üzerinde harikalar yaratabilmektedir. Sadece ağrıdan kurtulmayı sağlamakla kalmamakta, 48 saat içinde şişmeyi de azaltmaya yardımcı olmaktadır.

  • Çay poşeti
  • Ilık su

Çay poşetini ılık suda bir dakika kadar bekletin. Ekstra suyu sıkın ve soğuyana kadar bu çay torbasını etkilenen göze koyun. Arpacık göz kapağının içindeyse çay poşetini kapağın üzerine yerleştirin. Bunun için de kullanılmış bir çay poşeti kullanabilirsiniz. Gün içinde bunu 2-3 defa tekrarlayın. (20)

Tavsiyeler

Gözdeki arpacığa doğal tedavi yöntemleri yardımcı olmuyorsa, bir göz doktoruna başvurmalısınız. Aynı zamanda, göz enfeksiyonlarının ve arpacığın yayılmasını önlemek veya durdurmak için bazı önlemler alabilirsiniz.

  • Gözde arpacık veya başka bir enfeksiyonunuz olduğunda, ellerinizi gözlerinden uzak tutun.
  • Gözlerinize dokunmadan önce ve sonra ellerinizi yıkayın.
  • Enfeksiyonu bir diğer göze yayabileceği için asla sıkmayın ya da koparmayın.
  • Gözdeki arpacık iyileşene kadar göz makyajı yapmayın.
  • Asla göz makyajı malzemelerini veya fırçalarını paylaşmayın.
  • Gözde arpacığınız olduğunda kontak lensleri kullanmayı bırakın.
  • Makyajınızı temizlemeden asla uyumayın. (21)