Havale Nedenleri


Havale neden olur? Havale, beynin serebrum, talamus ya da hipotalamus gibi bölgelerinde oluşan anormallikler sonucu meydana gelen bir rahatsızlıktır. Havalenin ortaya çıkmasına neden olan pek çok tıbbi durum vardır. Bunları sıralarsak;

Konvulsif nöbet: Beyindeki nöron adı verilen sinir hücrelerinin kontrolsüz biçimde durması ve işlevlerini yerine getirememesi, ani elektrik aktivitesi ile ilgilidir. Beyindeki mesajlar iletilemediğinde ortaya çıkan karışıklık nöbet şeklinde kendini gösterir. Bu da havaleye neden olabilir.

İlaç reaksiyonu: Bazı ilaçlar serebrumda hasarlara neden olabilir. Özellikle kronik rahatsızlıkları olan kişilerde ilaçların bilinçsiz kullanımı beyin loblarını etkileyerek havaleye sebep olabilir.

Şiddetli enfeksiyon, sepsis: Kan yoluyla vücuda enfeksiyon yayılması sepsis olarak tanımlanır. Kana karışan bakteriler boğaz enfeksiyonlarına, difteriye, tifo gibi bağırsak iltihaplarına, zatürre gibi akciğer enfeksiyonlarına, idrar yolu enfeksiyonlarına ve havale gibi sinirsel rahatsızlıklara neden olabilirler.

Çok yüksek ateş: Yüksek ateş sinir hücrelerinin fonksiyonlarını yitirmesine yol açabilir. Ani elektriksel dalgalanmalar nöronları etkileyerek kas ve sinir sistemine zarar verebilir. (1)

Bunların dışında aşağıdaki durumlar da havaleye neden olabilir;

  • Şiddetli kusma ya da ishal
  • Diyabetik kriz (kan şekerinin çok fazla düşmesi ya da çok fazla çıkması)
  • Hidrasyon anormallikleri (şiddetli dehidrasyon ya da aşırı hidrasyon)
  • Yetersiz beslenme
  • Aşırı kan kaybı
  • Organ yetmezliği
  • Alerjik reaksiyon
  • Aşırı dozda ilaç
  • Sıcak çarpması

Bu tıbbi durumların çoğu, vücutta ani değişikliklere neden olabilir, bu da havaleyi tetikleyen reaksiyonlara yol açabilir. Bu koşullardan bazıları havaleye yol açabilecek sıvı dengesizlikleri veya elektrolit anormallikleri üretebilir. Normal fiziksel fonksiyonları sürdürmek ve desteklemek için, sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi elektrolitler vücutta dengeli bir düzeyde tutulmalıdır. Sıvı ve elektrolit dengesizlikleri, normal beyin fonksiyonlarına müdahale ederek, bilinç kayıplarına ve fiziksel anormalliklere neden olabilir. (2)

Havale Nedir?

Havale genellikle kol ya da bacak gibi vücudun belli bölgelerinin kasıldığı ve hastanın bilincini kaybettiği bir rahatsızlıktır. Havale sırasında gözler dönebilir fakat bu durum kısa sürelidir ve havalenin etkileri hafiflediğinde gözler eski haline döner. Havale, beyinde anormal bir elektriksel deşarja neden olur. 6 aylık bebeklerden yetişkinlere kadar her yaşta havale görülmesi olasılığı vardır. (3)

Havale nedir? Daha geniş makalemize buradan ulaşabilirsiniz

Havale Belirtileri

Havale nasıl anlaşılır? Havale başlangıcı genellikle bilinç kaybı ile başlar. Bunun dışında en sık görülen havale belirtileri şunlardır;

  • Bilinç kaybı ya da artan farkındalık
  • Ellerde, kollarda ya da bacaklarda kontrolsüz hareket, sallanmalar
  • Duygusal ya da bilişsel değişimler
  • Dikkat eksikliği
  • Denge kaybı (4)

Havale belirtileri hakkında ayrıntılı konumuzu inceleyebilirsiniz

Havale Tedavisi

Havale nasıl geçer? Havale tedavisi yapılırken ilk olarak havalenin etkilerini azaltmak ve hastanın tekrar havale geçirmesini önlemek amaçlanır. Tedavide hastalığın seyrine bağlı olarak farklı ilaçlar kullanılabilir. Havalenin süresi, hastanın yaşı ve hastadaki diğer rahatsızlıklar, kullanılacak ilaçlar hakkında doktora bir fikir verir. Havale tedavisinde vagus sinir uyarımı, nörostimülasyon, beyin uyarımı ve diyet gibi tedaviler de uygulanabilir.

Daha fazla havale tedavisi için

Havale ameliyatı: Beynin etkilenen bölgelerinden parça alınarak havalenin tekrarlanması önlenebilir. (5)

Havale için hangi doktora gidilir? Havale için bir dahiliye uzmanına ya da nöroloğa gidilebilir.

Havale Hastalığına Ne İyi Gelir?

Havale bitkisel tedavisi: Kediotu ve çarkıfelek otu sedasyonu artırmak için kullanılabilir. Sarımsak ilaçların yan etkilerini azaltır. Papatya ilaçların etkilerini daha da uzatabilir. Kafein içeren bitkiler ise havale etkilerini daha da kötüleştirebileceğinden pek tavsiye edilmez. (6)

Havale evde tedavi yöntemleri

Havale ile baş edebilmek için öncelikle uyku düzeninize dikkat etmelisiniz. Yeterince uyuduğunuzdan emin olmalısınız. Ayrıca stresli ortamlarda çok fazla kalmamaya dikkat etmelisiniz. Çok fazla strese maruz kalmak ve uykusuzluk çekmek, beyindeki sinir hücrelerinin davranışlarını etkileyerek anormal elektriksel aktivitelere neden olabilir. Bu nedenle yoga, meditasyon ve yürüyüş gibi stresi azaltan aktiviteler yapmak olası havale ataklarını önlemeye yardımcı olabilir.

Kişinin kendi kendini kontrol etmesi, havale sırasında düşme olasılığına karşı evinde kullandığı mobilyaları keskin köşeli değil de yuvarlak köşeli tercih etmesi, alınabilecek diğer önlemler arasındadır. Bunlara ek olarak geçirdiği rahatsızlıklara karşı bileğinde bir bileklik bulundurması, havale atakları sırasında sağlık görevlilerinin daha dikkatli davranmalarını sağlayabilir. (7)