Huzursuz Bacak Sendromu Nedir?


Huzursuz bacak sendromu, kişinin dinlenmesine ve uyumasına engel olan, bacaklarda meydana gelen rahatsız edici hislerle karakterize edilen nörolojik bir hastalıktır. Yapılan çalışmalara göre, huzursuz bacak sendromunun iki ana nedeni beyindeki dopamin ve demir eksikliğidir. Huzursuz bacak sendromu geliştirmiş olan kişilerin yaklaşık olarak % 60’ı, huzursuz bacak sendromlu bir aile bireyine sahiptir. Bu nedenle de, genetik faktörlerin oldukça etkin bir rol oynadığı düşünülmektedir. (1)

Herkesin huzursuz bacak sendromu geliştirme ihtimali bulunmaktadır. Bununla birlikte, daha sıklıkla yaşlı insanlarda ve kadınlarda ortaya çıktığı gözlemlenmektedir. Daha hafif olan belirtiler genellikle yetişkinlikle başlamakta ve yaş ilerledikçe daha da kötüleşmektedir. Özellikle, 50 yaşından sonra huzursuz bacak sendromu belirtileri çok şiddetli olabilmekte ve uykusuzluğa yol açabilmektedir. Huzursuz bacak sendromunun hamilelik sırasında yaygın olarak yaşandığı da diğer bir bilgidir. Hamile olan kadınların yaklaşık % 40’ında huzursuz bacak sendromu belirtileri geliştiği düşünülmektedir. (2)

Son yıllarda yapılan araştırmalara göre, her 10 kişiden 1’i huzursuz bacak sendromundan muzdarip olmaktadır. Ne yazık ki, birçoğu uygun tedaviyi görememektedir. Ortak kanı ise, sinir ve stresten uzak durmaya çalışmaktır. Belirtileri kişiden kişiye göre farklılık gösterebilmektedir ve doktora başvurulduğu takdirde, hasta tarafından tanımlanması oldukça zor olabilmektedir. (3)

Huzursuz Bacak Sendromu Belirtileri

Huzur bacak sendromu nasıl anlaşılır? Huzursuz bacak sendromu başlangıcı ve ilerleyişi belirtileri şöyle sıralanmaktadır:

  • Dinlenme zamanlarında bacaklarda ve kollarda hissedilen taranma, sürtünme, karıncalanma, yanma ya da ağrı hissi
  • Hafif ya da tahammül edilemez huzursuzluk hissi
  • Bacaklarda ve kollarda hissedilen anormal hisler nedeniyle hareket etme dürtüsü
  • Belirtilerin genellikle akşam saatlerinde kötüleşmesi
  • Sabit olmayan huzursuzluk belirtileri (sürekli devam edebilmekte, gelip gidebilmekte ya da sadece bir kere yaşanabilmektedir)
  • Yaşla birlikte artan ve şiddetlenen belirtiler

Daha şiddetli belirtiler söz konusu ise, kişi uykusuzluk problemleri yaşayabilmekte ve günlük faaliyetlere adapte olmakta zorlanabilmektedir. (4)

Huzursuz Bacak Sendromu Nedenleri

Huzursuz bacak sendromu neden olur? Huzursuz bacak sendromunun nedeni tam olarak bilinememektedir. Yapılan çalışmalara göre ise, en büyük faktör aileden gelen genetik faktörlerdir.

Bir diğer önemli nedeni ise beyindeki dopamin ve demir eksikliğidir.

Olası diğer nedenleri ise şunlardır:

  • Aşırı kilolu olmak
  • Stres
  • Sigara içmek
  • Alkol
  • Kafein
  • Egzersiz eksikliği
  • Uyku eksikliği
  • Böbrek yetmezliği
  • Parkinson
  • Romatoid artrit (5)

Huzursuz Bacak Sendromu Tedavisi

Huzursuz bacak sendromu nasıl geçer? Huzursuz bacak sendromu söz konusu olduğunda, genellikle amaç, demir eksikliğini tedavi etmektir. Demir eksikliğine yol açan tıbbi nedene odaklanılmaktadır. Diğer yandan, bir yan etki olarak huzursuz bacak sendromuna neden olan ilaçların değiştirilmesi de faydalı olabilmektedir.

Bazen sadece yaşam tarzı değişikliklerine dikkat etmek bile huzursuz bacak sendromunun ortadan kalmasına yardımcı olabilmektedir. Bazı tavsiyeler ise şunlardır:

  • Sigarayı bırakmak
  • Alkol ve kafeini sınırlandırmak veya tamamen kesmek
  • Yatak odasını serin, sessiz ve rahat bir hale getirmek
  • Düzenli olarak egzersiz yapmak
  • Sağlıklı diyetle beslenmek
  • Bacaklara ve kollara masaj yapmak
  • Bacaklara ve kollara sıcak ya da soğuk uygulamalar yapmak

Yukarda sıralanan yöntemlere rağmen, ısrarla devam eden huzursuz bacak sendromu belirtilerini hafifletmek için ilaç tedavisine başvurulabilmektedir. (6)

Huzursuz Bacak Sendromu İçin Hangi Doktora Gidilir?

Huzursuz bacak sendromu tanısı ve tedavisi için nöroloji bölümüne başvurulmaktadır. (7)

Huzursuz Bacak Sendromuna Ne İyi Gelir?

Huzursuz Bacak Sendromu Bitkisel Tedavisi

Papatya çayı: Papatya çayı yatıştırıcı özellikleriyle bilinmektedir. Huzursuz bacak sendromu söz konusu olduğunda da, sinirleri ve kasları rahatlamaya yardımcı olmaktadır. Böylece, kaliteli bir uyku çekilmesi sağlanmaktadır. (8)

Hindistan cevizi yağı: Hindistan cevizi yağının, huzursuz bacak sendromu için faydalı olabilecek bir yöntemdir. Bunun nedeni, kan dolaşımını iyileştirmeye yardımcı olması ve sinirleri rahatlatarak güzel bir uyku çekilmesini sağlamaktır. (9)

Nane: Nane hem yatıştırıcı hem de uyuşturucu yeteneği olan bir bitkidir. Bu nedenle, huzursuz bacak sendromu nedeniyle rahatsızlık hissedilen bacakları uyuşturmaya yardımcı olabilmektedir. Ayrıca kasları rahatlatmakta ve ağrıyı hafifletmektedir. (10)

Lavanta yağı: Lavanta bitkisinin yağı bir gevşetici ve rahatlatıcı olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, huzursuz bacak sendromu belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Sahip olduğu aromatik koku nedeniyle, kişi sakin bir uyku çekme fırsatı bulabilmektedir. (11)

Valerian: Valerian ya da diğer adıyla kediotu, sakinleştirici özelliği oldukça kuvvetli olan bir bitkidir. Yaygın olarak, kas gevşetici ve uyku destekleyici olarak kullanılmaktadır. Bu nedenle, huzursuz bacak sendromuna yardımcı olabilmektedir. (12)

Huzursuz Bacak Sendromu Evde Tedavi Yöntemleri

Sıcak ve soğuk uygulamaları: Bacak kaslarını rahatlatmak için sıcak ya da soğuk uygulamalar yapılabilmektedir. Böylece, huzursuz bacak sendromu nedeniyle oluşan krampları ve ağrıları hafifletmek mümkün olabilmektedir. Soğuk iltihabı azaltırken, sıcaklık kan dolaşımını desteklemektedir. (13)

Epsom tuzu: Epsom tuzu ile yapılan banyolar vücudu rahatlamaya yardımcı olmaktadır. Özellikle, yatağa gitmeden önce yapılan tuz banyosu, gece boyunca iyi bir uyku çekilmesini sağlayabilmektedir. Özünde magnezyum sülfattan oluştuğu için kasları ve sinirleri yatıştırmaktadır. (14)

Elma sirkesi: Her derde deva olan elma sirkesi, vücuttaki pH seviyelerini dengelemeye yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda, besin maddelerinin vücut tarafından emilmesini destekleyen alkali özelliklere sahiptir. Bu nedenle de, huzursuz bacak sendromunun tedavisinde kullanılabilmektedir. (15)

Pekmez: Pekmez, demir açısından oldukça zengin bir gıdadır. Bu nedenle, demir eksikliği nedeniyle geliştiği düşünülen huzursuz bacak sendromu belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Ayrıca kalsiyum ve potasyum gibi başka mineralleri de içermektedir. (16)

Vitamin C, D, E: Huzursuz bacak sendromu olan kişilerde bu vitaminlerin eksikliği de görülmektedir. Takviyelerle bu sorunlar çözülebilmektedir, ancak bunların doktor tarafından reçete edilmesi gerekmektedir. Aşırı dozda alınan Vitamin D ve E tehlikeli yan etkilere yol açabilmektedir. (17)

Demir: Kansızlık ve huzursuz bacak sendromu arasında bir bağlantı bulunmaktadır. Vücuttaki demir eksikliği huzursuz bacak sendromunun başta gelen nedenleri arasında bulunduğu için demir takviyeleri ve demir açısından zengin olan gıdalar tedaviye yardımcı olabilmektedir. (18)

Magnezyum: Vücuttaki magnezyum eksikliği, huzursuz bacak sendromunu tetikleyebilmekte ve mevcut durumu daha da kötüleştirebilmektedir. Kas yapısı üzerinde hayati önemi bulunan magnezyum, kalsiyumun işlevlerini de dengelemektedir. Kalsiyumun yumuşak dokudan çıkarılmasını ve rahatlama sağlanmasını desteklemektedir. (19)

Diyet: Dengeli ve besleyici gıdaları içeren bir diyetle beslenmek pek çok sağlık sorunu gibi huzursuz bacak sendromuyla mücadele etmeye de yardımcı olabilmektedir. Özellikle, yeterli miktarda protein, esansiyel yağ, vitamin ve mineral içeren bir diyeti tercih edilmelidir. (20)

Kaliteli protein, demir, kalsiyum, magnezyum ve B kompleksi vitaminleri yeşil yapraklı sebzeler, et, fasulye, tohumlar ve meyvelerde bulunmaktadır. Ispanak, pazı, kabak çekirdeği, badem, siyah fasulye, bitter çikolata, avokado, muz ve inciri daha fazla tüketebilirsiniz. Kemik suyu da oldukça iyi bir seçenek olabilmektedir. (21)