Karın Şişkinliği Nedenleri


Karın şişkinliği ya da abdominal şişkinlik hemen hemen herkesin yaşayabileceği oldukça normal bir durumdur. Nedenine bağlı olarak, her insanın yaşadığı karın şişkinliği farklı olabilmektedir. Çoğu zaman, seyri tahmin edilebilir olan ve ciddi bir sıkıntı yaşatmayan karın şişkinliği, bazı vakalarda diğer bir sağlık sorunun bir belirtisi olarak da gelişebilmektedir.

Karın şişkinliği neden olur? Karın şişkinliğinin nedenlerini daha ayrıntılı olarak şöyle sıralamak mümkün olabilmektedir:

Gaz

Mide ve bağırsaklarda biriken gaz, karın şişkinliğinin en yaygın nedeni olarak bilinmektedir. Gazın sebebiyle gelişen karın şişkinliğinin ne kadar yoğun olduğu gazın nedenine bağlı olarak değişmektedir. Bazı durumlarda gaz çok fazla kalmadan çıkmakta ve çok ağrıya neden olmamaktadır. Diğerleri ise daha uzun bir süre için gaz ve karın şişkinliğinden muzdarip olabilmektedir. (1)

Kabızlık

Bağırsakların doğru ve sağlıklı bir şekilde boşaltılmaması kabızlığa yol açmaktadır. Bağırsak yolundaki gazların sıkışması karın bölgesinde bir şişkinliğin ortaya çıkmasına yol açabilmektedir. Gaz problemi giderilse de, kabızlık devam edebilmektedir. Haftada en fazla 3 kez bağırsak hareketliliği yaşamak kabızlığı işaret edebilmektedir. (2)

Hazımsızlık

Dispepsi yani diğer adıyla hazımsızlık, karın bölgesinde ağrı ve rahatsızlığa neden olan bir durumdur. Çok fazla yemek yeme, çok hızlı yemek yeme, sindirimi zor olan yağlı ve baharatlı gıdaları çok sık tüketme, çok fazla kafein alma, gazlı içecekler tüketme, sinirlilik ve hatta sigara içmek bile hazımsızlığa yol açabilmektedir. Karın şişkinliği dışında yaşanabilecek diğer belirtiler ise mide bulantısı, asit reflüsü, geğirme ve gaz olabilmektedir. (3)

İrritabl Bağırsak Sendromu

İrritabl bağırsak sendromu, uzun bağırsakta yer alan kaslarda krampların oluşmasına neden olmaktadır. Bunun bir sonucu olarak da, kişi yoğun bir ağrı ile hemen tuvalete gitme ihtiyacı hissetmektedir. İrritabl bağırsak sendromu genellikle karın şişkinliği, kabızlık, ishal ve mukus gibi belirtilerin ortak bir nedeni olarak gelişmektedir.

Laktoz İntoleransı

Laktoz, süt ve süt ürünlerinde bulunan bir şeker türüdür ve bazı insanlar laktozu sindirediği için laktoz intoleransı geliştirmektedir. Bu durumun, şekeri sindirmeye yardımcı olan laktaz enziminin eksikliği nedeniyle geliştiği düşünülmektedir. Laktoz intoleransı karın şişkinliği, karın krampları, aşırı gaz, mide bulantısı ve ishal gibi belirtilere yol açabilmektedir. (4)

Crohn Hastalığı

Crohn hastalığı, karın şişkinliği, karın ağrısı, ishal, kilo kaybı ve besin yetersizliğine yol açabilecek inflamatuar bir bağırsak hastalığıdır. Belirtileri kişiden kişiye göre değişiklik gösterse de, genel olarak, ağızdan anüse kadar herhangi bir yerde belirtileri gelişebilmektedir.

Çölyak Hastalığı

Bazı gıdalarda bulunan gluten isimli protene karşı bağışıklık sisteminin reaksiyon göstermesi hastalığına Çölyak hastalığı denmektedir. Bağışıklık reaksiyonu ince bağırsakta meydana gelmekte ve zamanla, bağırsak astarına zarar vermektedir. Temel besin maddelerinin az emilmesine, kilo kaybına, yorgunluğa, karın şişkinliğe ve anemiye yol açabilmektedir. (5)

Ülseratif Kolit

Sindirim sisteminde meydana gelen uzun süreli inflamasyonlar ve ülserler ile sonuçlanabilen irritabl bağırsak sendromu zamanla kalın bağırsağın astarını da tahrip edebilmektedir. Ciddi bir sağlık sorunu olan bu durum, bazen hayatı tehdit eden komplikasyonlara da neden olabilmektedir. Ülseratif kolit belirtileri arasında karın şişkinliği, diyare, karın ağrısı ve kilo kaybı bulunmaktadır. (6)

Peptik Ülserler

Mide astarı, özofagus veya ince bağırsağın ilk kısmında meydana gelebilen peptik ülserler, genellikle o bölgelerde ağrıya neden olmaktadır. H. Pylori olarak bilinen bakteriyel bir enfeksiyonun sonucu olarak gelişen bu ülserler, karın şişkinliği gibi pek çok sindirim sistemi sorununa yol açabilmektedir.

Divertikülit

Kolonun zayıf olan noktalarında gelişebilen divertikülit isimli küçük kesecikler, iltihaplı bir hale gelebilmektedir. Bu keselerin yırtılma, şişme ve enfekte olma riski bulunmaktadır. Belirtileri arasında ise karın şişkinliği, ateş, mide bulantısı ve kusma yer almaktadır.

Safra Taşları

Safra kesesi taşları, safra kesesinin doğru ve sağlıklı bir şekilde boşaltılmaması sonucu gelişmektedir. Boyutları kişiden kişiye göre değişen safra taşları, karın şişkinliği, şiddetli karın ağrısı, sarılık ve ateş gibi belirtilere neden olabilmektedir. (7)

Böbrek Taşı

İdrar yolunda taşların gelişmesi, genellikle yanlar adlandırılan, bel bölgesinin yanlarında ve arkasında şiddetli ağrıya neden olabilmektedir. Oluşan taş idrar yollarından geçerken daha fazla bir ağrıya yol açmaktadır. Karın şişkinliği, ateş, mide bulantısı, kusma, üşüme, bulanık ve kokulu idrar gibi belirtiler yaşanabilmektedir.

Yumurtalık Kistleri

Yumurtalık kistleri, kadın üreme sisteminde gelişen sıvı dolu keseciklerdir. Oldukça yaygın bir sağlık sorunu olan yumurtalık kistlerini, bazı hastalar rahatsız edici belirtiler yaşamadan geliştirebilmektedir. Bununla birlikte, karın şişkinliği de bir yumurtalık kisti belirtisi olarak da değerlendirilebilmektedir. (8)

Rahim Urları

Uterin fibroidleri rahim içinde gelişen urlardır ve pelvis bölgesinde şişkinlik, ağrı ve baksıya neden olabilmektedir. Diğer belirtileri arasında ise sık idrara çıkma, kabızlık, sırt ve bacaklarda hissedilen ağrılar bulunmaktadır.

Diğer yandan, çoğu rahim uru vakasında, hastaa ağrılı belirtiler yaşamamaktadır. Genellikle, doğurganlık yaşlarında ortaya çıkan rahim urları, ufak bir tohum ya da iri bir kütle büyüklüğünde olabilmektedir.

Diğer Nedenler

Karın şişkinliği gibi belirtilere neden olabilecek diğer tıbbi nedenler ise şunlardır:

  • Assit
  • Akut pankreatit
  • Kistik fibroz
  • Eozinofilik gastroenterit
  • Giardiyaz
  • Apandisit
  • Gıda alerjisi
  • Peritonit
  • Dış gebelik
  • Malabsorpsiyon sendromu
  • Alkolik karaciğer hastalığı
  • Fıtık
  • Sleroderma
  • Konjestif kalp yetmezliği
  • Wilms tümörü
  • Staphylococcus aureus gıda zehirlenmesi
  • Kancalı kurt hastalığı
  • Mide kanseri
  • Karaciğer kanseri
  • Hepatit A, B, C, E
  • Endometriyal kanser
  • Hirschsprung hastalığı
  • Kolorektal kanser
  • İnfektif endokardit
  • Sarıhumma
  • Hepatorenal sendrom
  • Burkitt lenfoması
  • Nekrotizan enterokolit
  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Yumurtalık kanseri
  • Gebelik
  • Polikistik karaciğer hastalığı
  • Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonu
  • Adet öncesi sendromu (PMS)
  • Strongiloides
  • Tropikal döküm
  • İnce bağırsakta aşırı bakteri çoğalması
  • Whipple hastalığı
  • Kilo almak (9)

Karın Şişkinliği Nedir?

Tıbbi ismiyle distansiyon yani karın şişkinliği, karın bölgesinin şişmesini ya da genişlemesini tanımlayan bir durumdur. Genel olarak, iç organlara baskı yaparak şişen karın bölgesi, özellikle büyük ya da ağır yemeklerden sonra ortaya çıkmaktadır. Bu tür bir karın şişkinliği, besin sindirimiyle ilgili sorunlar nedeniyle gelişmektedir.

Karın şişkinliği genellikle herkesin yaşayabileceği basit nedenlerden ötürü yaşansa da, bazı durumlarda, altta yatan başka bir sağlık sorununun bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle, karın şişkinliğinin ne kadar ciddi olup olmadığı, diğer belirtiler de değerlendirilince tespit edilebilmektedir. (10)

Karın Şişkinliği Nedir? daha fazla bilgi için

Karın Şişkinliği Belirtileri

Karın şişkinliği başlangıcı çoğu zaman gaz gibi diğer belirtilerle birlikte ortaya çıkmaktadır. Genellikle, sağlık açısından ciddiyet oluşturmayan nedenlerden ötürü geliştiği için bir süre sonra kendiliğinden geçmektedir. Sağlık sorunları nedeniyle gelişmesi durumunda, başka belirtilerle birlikte oluşabilmekte ve asıl neden tedavi edilmeden uzun bir süre boyunca devam edebilmektedir.

Karın şişkinliği nasıl geçer? Karın şişmesi ile ilişkili olabilecek belirtilerden bazıları şunlardır:

  • Gaz
  • Göğüs veya karın bölgesinde yanma hissi
  • Karın ağrısı
  • İshal
  • Kabızlık
  • Mide bulantısı
  • Kusma (11)

Karın Şişkinliği Belirtileri daha fazla detay için

Karın Şişkinliği Tedavisi

Karın şişkinkiği nasıl geçer? Karın şişkinliği altta yatan nedene bağlı olarak tedavi edilmektedir. Uygulanabilecek bazı yöntemler ise şunlardır:

  • Yemeklerden sonra sürekli olarak karın şişkinliği yaşanıyorsa, yeme alışkanlıklarını değiştirmek şişkinliğin yaşanmasını önlemeye yardımcı olabilmektedir. Mümkün olduğunca küçük öğünler yemek, hızlı yemek yememek ve iyice çiğnemek izlenebilecek yöntemlerdir.
  • Karın şişkinliği gaz nedeniyle oluşuyorsa, gaz yapma özelliği olan yiyecek ve içeceklerden kaçınılması gerekmektedir. Hergün düzenli olarak egzersiz yapmak da sindirim sistemini hızlandırmaya yardımcı olmaktadır.
  • İrritabl bağırsak sendromu nedeniyle oluşan karın şişkinliği söz konusu ise, hastanın stresten kaçınması ve lif açısından zengin bir diyetle beslenmesi daha doğru olacaktır.
  • Laktoz intoleransı olan kişilerin, karın şişkinliğine neden olan süt ve süt ürünlerini tüketmekten kaçınması gerekmektedir.
  • Sıvı birikmesi nedeniyle oluşan karın şişkinliğinde, kişi mümkün olduğunca yatak istirahatinden ve sodyum tüketiminden kaçınmalıdır. (12)

Karın Şişkinliği İçin Hangi Doktora Gidilir?

Karın şişkinliği tanısı ve tedavisi için gastroenteroloji (sindirim sistemi hastalıklarıyla ilgilenen bilimdalı) bölümüne başvurulabilmektedir. (13)

Karın Şişkinliği Tedavisi detayları için