Kemik Kanseri Nedir?


Yetişkinlerde oldukça nadir görülen kemik kanseri kemiği oluşturan hücrelerde başlar. Vücuttaki herhangi bir yerdeki hücreler kansere dönüşebilir ve diğer bölgelere metastaz yapabilir. Kemik dokusunda ortaya çıkan tümörler iyi huylu veya habis (kötü huylu) olabilirler. Kemiklerdeki benign (kanserli olmayan) tümörler, kötü huylu tümörlerden daha yaygındır. (1)

Üç tip kemik kanseri vardır:

Osteosarkom: Osteosarkom en sık görülen kemik kanseri türüdür. Lösemi ve beyin tümörlerinden sonra, osteosarkom Amerika Birleşik Devletleri’nde gençler arasında en çok görülen üçüncü kanserdir. Kemikteki osteoid dokunun zarar görmesi sonucu oluşur. Daha çok 10 ve 19 yaşları arasındaki çocukları ve gençleri etkileyen osteosarkom, dizlerde ve kolların üstündeki kemiklerde ortaya çıkar.

Kondrosarkom: Daha çok 40 yaşın üstündeki yetişkinlerde görülen kondrosarkom, kıkırdak doku hücrelerinde başlar ve kemiğe doğru ilerler. Kıkırdak kemiklerin uçları tümörle dolar ve eklemleri çizmeye başlar. Kondrosarkom en sık pelvis, üst bacak ve omuzda ortaya çıkar. Kondrosarkom kemik kanseri olan hastaların yüzde 5’inden azı 20 yaşın altındaki çocuklar ve gençlerdir.

Ewing sarkomu: Genellikle çocuklarda ve 19 yaşın altındaki gençlerde görülür. Erkeklerde kızlardan daha yaygındır. Ewing sarkomu daha çok pelvis veya uyluk kemiğinde gelişir. Kas, yağ, lifli doku, kan damarları ya da diğer yumuşak destekleyici dokular tümörlerden etkilenebilir. Ewing sarkomu kemik veya yumuşak dokudaki ilkel sinir dokusu elementlerinden kaynaklanır. (2)

Yetişkinlerde görülen kemik kanserlerinin yüzde 40’ından fazlası kondrosarkomlar, yüzde 28’i osteosarkamlar ve yüzde 10’u Ewing tümörleridir. Olguların geri kalanı birkaç nadir kemik kanseri tipidir. Çocuklarda ve 20 yaşından küçük gençlerde osteosarkom kemik kanseri %56 oranında ve Ewing tümörleri %34 oranında görülür. Kondrosarkom görülme olasılığı yüzde 6 gibi çok düşük bir değerdir.

Ulusal Kanser Enstitüsü’nün SEER veritabanına göre:

  • Hem yetişkinlerde hem de çocuklarda görülen tüm kemik kanseri vakaları için sağ kalım oranı yaklaşık yüzde 70’tir.
  • Halen başladığı yerdeki (lokalize) osteosarkomlar ve Ewing sarkomları için 5 yıllık sağ kalım oranı yaklaşık yüzde 60 ila 80’dir.
  • Kanser vücudun uzak bölgelerine yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı yaklaşık yüzde 15 ila 30’dur. Fakat eğer sadece akciğerlere yayılmışsa, 5 yıllık sağ kalım oranı biraz daha fazladır.
  • Kondrosarkomlar için 5 yıllık sağ kalım oranı yaklaşık yüzde 80’dir. (3)

Kemik kanseri aşamaları:

  • Aşama 1: Kanser kemikten farklı organlara yayılmamıştır.
  • Aşama 2: Bu aşamanın ilk aşamadan farkı tümörün büyüklüğünün artmış olmasıdır.
  • Aşama 3: Tümörler bir kemiğin en az iki bölgesinde bulunur.
  • Aşama 4: Kanser vücudun diğer bölgelerine yayılmıştır.

Kemik kanserinin hangi evrede olduğu hastanın yaşam kalitesini ve hayatta kalma olasılığını büyük ölçüde etkiler. (4)

Kemik Kanseri Belirtileri

Kemik kanseri nasıl anlaşılır? Kemik kanseri başlangıcı ağrı ile kendini belli eder. Diğer semptomlar kanserin konumuna ve büyüklüğüne bağlı olarak değişir. En sık görülen kemik kanseri belirtileri şunlardır;

  • Kemik ağrısı
  • Etkilenen bölgede şişme ve hassasiyet
  • Kemiklerin zayıflaması ve ufak darbelerde bile kırılmaya müsait hale gelmesi
  • Yorgunluk
  • İstenmeyen kilo kaybı

Kemik ağrıları belli ağrılarla tekrarlıyorsa, geceleri daha kötü hale geliyorsa ve reçetesiz ağrı kesiciler hiçbir işe yaramıyorsa doktora gidilmelidir. (5)

Kemik Kanseri Nedenleri

Kemik kanseri neden olur? Dünya genelinde her yıl yaklaşık olarak 5000’e yakın kemik kanseri vakası yaşanmaktadır. Kemik kanserlerinin çoğu, vücutta herhangi bir yerde başlayan kanserin kemiklere yayılması sonucu ortaya çıkar. Kemik kanseri için risk faktörleri şunlardır;

  • Başka bir kanser türü için görülen radyasyon tedavisi ya da kemoterapi
  • Retinoblastoma (Rb) geni olarak bilinen bir gende ortaya çıkan mutasyonlar
  • Kalıtsal retinoblastoma, Paget kemik hastalığı, Li-Fraumeni sendromu, Rothmund-Thomson sendromu, tüberoz skleroz ve Diamond-Blackfan anemi gibi ilişkili durumlar
  • Daha önce oluşan kırıkların onarılması için yapılan metalin implantasyonu

Diğer kanserlerde olduğu gibi malign hücrelerin anormal bölünmesi ve büyümesi kemik kanserine yol açar. (6)

Kemik Kanseri Tedavisi

Kemik kanseri nasıl geçer? Kemik kanseri tedavisinde hastalığın evresine ve nerede geliştiğine bağlı olarak farklı tedaviler uygulanabilir. Erken evrelerinde olan kemik kanseri için ameliyat önerilir. İleri evrelerde olan kemik kanserleri için ise radyasyon, kemoterapi ve ameliyat birlikte uygulanabilir. Çok gerekmedikçe ampütasyon düşünülmez. Eğer ampütasyon gerekirse ve organlar kesilirse fizik tedavi ile hastanın fiziksel güçleri en üst düzeye çıkarılmaya çalışılır.

Kemoterapi; kanserli hücrelerin bölünmesini ve büyümesini önlemek için hastaya bazı ilaçların verilmesidir. Kan dolaşımına giren ilaçlar tümörlü hücrelerle etkileşime girerek onların ölmesine yol açarlar. Kemoterapi ile kemik kanseri hastalarının sağ kalım oranları artmaktadır.

Radyasyon terapisi; kanser hücrelerini öldürmek amacıyla yüksek enerjili X ışınlarını kullanır. Radyoterapi genellikle ameliyat ile çıkarılamayacak kanserli dokuları tedavi etmek için ya da ameliyattan sonra kalan kanserli doku parçacıklarını yok etmek için uygulanır. (7)

Kemik kanseri ameliyatı: Kemik kanseri eğer birinci evredeyse yapılabilecek en iyi tedavi tümörü çıkartmak için cerrahi müdahalede bulunmak olur. Kemik kanseri ameliyatının amacı tümörün etkilediği dokuları çıkarmaktır. (8)

Kemik kanseri için hangi doktora gidilir? Kemik kanseri hastaları bir ortopedi uzmanına gitmelidirler.

Kemik Kanserine Ne İyi Gelir?

Kemik kanseri bitkisel tedavisi

  • Süt devedikeni, kanser tedavisinin yan etkilerini önemli ölçüde azaltan antioksidanlara sahiptir. Süt devedikeni kapsül formunda kullanılabileceği gibi tohumlarından çay yapılabilir ve içilebilir.
  • Sarı veya turuncu meyveler ile birlikte yeşil yapraklı sebzeleri tüketerek A vitamini alımı artırılabilir. Vücutta yeterli miktarda A vitamini olması kemik kanseri hücrelerini öldürmektedir.
  • D vitamini almak için her gün güneşe çıkılmalıdır. Güneşten gelen UV ışınları, D vitamininin deri altına girmesine yardımcı olur ve bu da kanserli hücrelerin çoğalmasını önemli ölçüde azaltır.
  • Yeşil çay, kemik kanseri için doğal ilaçlardan biri olarak tavsiye edilir. Anti-kanser ve antioksidan özellikleri olan yeşil çay, kanserle savaşmada oldukça etkilidir.
  • Civanperçemi, kuşburnu, yulaf, reishi mantarı ve mayalanmış buğday tohumu gibi bitkiler kemik kanserinin tedavisinde oldukça faydalıdır. Bu bitkiler kurutulmuş olarak ya da çay şeklinde kullanılabilir. Çay yapılırsa içmeden önce yirmi dakika kadar beklenmelidir. Ancak bazı yan etkileri olabileceğinden içilmeden önce doktora danışılmalıdır.
  • Aloe vera, kanser karşıtı özellikleri ile bilinen Aloeride adı verilen kimyasal bir bileşik içerir. (9)

Kemik kanseri evde tedavi yöntemleri

  • Kemik kanseri olan kişiler paketli gıdalardan mümkün olduğunca uzak durmalıdırlar.
  • Vitamin ve mineral bakımından zengin bir diyetle beslenmelidirler. Bunun için yeşil yapraklı sebzeler ile birlikte turuncu ve sarı renkli meyveleri bolca tüketmelidirler.
  • Sağlıklı bir bağışıklık sistemi vücudun en iyi savunma sistemidir. Bu nedenle bağışıklık sistemini güçlendirecek besinler tüketilmelidir.
  • Bağırsak hareketlerinin azalmaması için bol miktarda su içilmelidir.
  • Sigara ve alkolden uzak durulmalıdır.
  • Düzenli egzersiz yapılmalıdır.
  • Tansiyon devamlı kontrol edilmelidir.
  • Enfeksiyon tehlikesinden korunmak için eller sık sık yıkanmalı ve etler iyice pişirilerek tüketilmelidir. (10)