Kist Nedenleri


Kist neden olur? Kistler kalıtsal faktörler, hormonlar, enfeksiyonlar, diyet ya da stres nedeniyle ortaya çıkabilir. Sigara içmek de bazı kistlerin oluşmasına yol açabilir. Kist nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz;

Genler

Akne gibi bazı kistler kalıtsaldır ve birinci derece akrabalarında akne kisti olanlar, aynı rahatsızlığı yaşayabilirler. Ailesinde kalıtsal bozukluğu olan bireylerde kistler ortaya çıkabilir.

Hormonlar

Menstrüel sikluslar ve ergenlik döneminde artan hormonal aktivite, kist oluşumuna katkıda bulunabilir. Ergenlik döneminde androjen adı verilen hormonlardaki artış, deri folikülü bezlerinin daha fazla büyümesine ve daha yağlı bir sebum yapmasına neden olur. (1)

Enfeksiyonlar

Bazı enfeksiyonlar deride orta ya da şiddetli inflamatuar akne kistlerine yol açabilirler. Derideki yağ üretiminin fazla olması ve ölü deri hücrelerinin tam olarak uzaklaştırılamaması kistlerin büyümesine neden olur.

Diyet

Yüksek glisemik indekse sahip gıdalar tüketmek ciltte kistlerin oluşmasına yol açabilir. Süt, süt ürünleri ve çikolata gibi glisemik indeksi yüksek olan gıdalar derideki sebum üretimini artırabilir. Günlük önerilen miktardan daha fazla B12 vitamini alındığında akne kistleri oluşabilir.

Jinekolojik bir problem olsa da polikistik over sendromu, obeziteye yol açan bir diyetten büyük ölçüde etkilenebilir.

Stres

Stres hormonal değişikliklere neden olabileceği için kistlerle ilişkili olarak kabul edilmiştir.

Çevresel faktörler

Cilt foliküllerinin tıkanması, önceden var olan sivilceleri daha da kötüleştirebilir ve kiste dönüştürebilir.

İlaçlar

Birçok ilaç, önceden var olan kistleri kötüleştirebilir ve büyümelerine yol açabilir.

Yaralanmalar

Kafa travmaları araknoid kistlere yol açabilir. Travma, bir kistin içindeki sıvının diğer bölgelere sızmasına neden olabilir. Bir kistin yüzeyindeki kan damarları, kistin yırtılmasına ve kanamasına yol açabilir. Kistin dış kısmında bir kan damarı kanarsa, bir kan (hematom) topluluğu ortaya çıkabilir.

Kıkırdak yırtıkları, menisküste oluşan yaralanmalar Baker kistlerine yol açabilir. (2)

Kist Nedir?

Kistler, genellikle sıvı veya yarı katı bir madde ile dolu kapsül ya da yumru gibi yapılardır. Kistler dokuların içinde oluşurlar ve bedenin herhangi bir yerinde aniden ortaya çıkabilirler. Boyutları türlerin göre değişir. Çok büyük kistler iç organları etkileyerek çalışmalarını engelleyebilir.

Bir kist, bulunduğu dokunun normal bir parçası değildir. Farklı bir membrana sahiptir ve yakın dokudan ayrılır. Kistlerin kalın bir dış tabakası vardır. Bu tabaka sayesinde sivilce gibi cilt problemlerinden ayrılabilirler. Kistler her yaşta insanda gelişebilir. Genellikle zararsız olup çoğu zaman içinde yok olur. (3)

Kist Belirtileri

Kist nasıl anlaşılır? Kist başlangıcı genellikle oldukça zor fark edilir. Bununla birlikte, kist büyüdükçe belirtiler ortaya çıkabilir. Kist belirtileri şunlardır;

  • Karın şişmesi
  • Ağrılı bağırsak hareketleri
  • Adet döngüsünden önce ya da adet döneminde pelvik ağrı
  • Cinsel ilişki sırasında acı çekme
  • Göğüslerde hassasiyet
  • Mide bulantısı ve kusma

Eğer ağrılar artarsa, ateş yükselirse, baygınlık ya da baş dönmesi yaşanırsa, soluk alış verişi hızlanırsa derhal doktora gidilmelidir. (4)

Kist Tedavisi

Kist nasıl geçer? Kistlerin tedavisi altta yatan nedene göre değişiklik gösterir. Kistler çoğunlukla iyi huyludurlar ve tedavi gerektirmezler. Bununla birlikte büyük kistler, normal dokunun sıkışması ve kanalların tıkanması nedeniyle semptomlara neden olabilir. Bu kistlerden bazıları, kist içeriğini bir iğne veya kateter yoluyla aspire ederek tedavi edilebilir.

Kist ameliyatı: Özellikle malignite şüphesi bulunan diğer kistler cerrahi olarak çıkarılmayı gerektirir. Kistler büyüdüğünde kanserli olma ihtimalleri vardır.

Genel olarak, semptomlara neden olan kistler, onları boşaltarak ya da cerrahi olarak çıkartarak tedavi edilir. Tıbbi tedavi genellikle altta yatan nedenlerin ilişkili semptomlarını azaltmakla sınırlıdır. (5)

Kist için hangi doktora gidilir? Kistler için genel cerrahi doktorlarına gidilebilir.

Kiste Ne İyi Gelir?

Kist bitkisel tedavisi: Çay ağacı yağı, aloe vera ve hint yağı gibi bitkiler, çoğu kistte iyi sonuçlar verir. Yalnız bu bitkileri kullanmaya başlamadan önce mutlaka bir doktora danışılması gerekir. (6)

Kist evde tedavi yöntemleri

  • Sıcak kompres sadece eklemlerde ağrıyı azaltmak veya sırt ağrısını tedavi etmek için etkili değildir, aynı zamanda sebase kistleri ortadan kaldırmak için de kullanılabilir. Sıcaklık kistin boşaltılmasına ve iyileşmesine yardımcı olur.
  • Kistleri sıkmayın veya onları delmeyin. Kistlerin delinmesi, tahriş olmalarına, enfeksiyon kapmalarına ve kanamalarına yol açabilir.
  • Kistlerin olduğu bölgeyi sabunla temizleyiniz ve bölgeyi temiz tutunuz. (7)