Kolon Kanseri Nedenleri


Kolon kanseri neden olur? Pek çok kanser çeşidinde olduğu gibi kolon kanserinde de tam olarak nedeni tespit etmek mümkün olmamaktadır. Bununla birlikte, kolonda bulunan sağlıklı hücrelerin DNA mutasyonuna ya da değişikliğine uğrayarak kontrolsüz bir şekilde büyümesi sonucunda meydana gelmektedir. Kolon kanserinin bilinmeyen tarafı ise bu sürece neyin neden olduğudur.

Normalde, hücreler olması gerektiği şekilde bir düzenle büyümekte ve bölünmektedir. Bu sağlıklı hücre bölünmesi ve yenilenmesi sürecidir. Ancak, DNA yapısında herhangi bir hasar meydana geldiğinde, hücreler hızlı bir şekilde büyümektedir. Hücrelerdeki kontrol dışı sürecin sonucunda da biriken hücreler tümörü oluşturmaktadır.

Kanserli tümör oluştuktan sonra, kanserli hücreler çevrede bulunan sağlıklı dokulara saldırmaya başlamaktadır. Sağlıklı dokulara da zarar vererek kanser daha da büyümektedir. Tedavisi yapılmadığı ve engellenmediği takdirde, kanser vücudun diğer bölgelerine de yayılabilmektedir. (1)

Gen Mutasyonlarının Nedeni Nedir?

Kolon kanserine yol açan DNA mutasyonlarının aileden kalıtsal olarak geçebileceği bilinmektedir. Diğer yandan, vakaların küçük bir yüzdesinde kolon kanserinin nedeni genetik yatkınlıktır. Yatkın genlere sahip olmak kanserin kesin olarak ortaya çıkacağı anlamına gelmemektedir, ancak önemli bir risk oluşturduğu da söylemek mümkündür. (2)

Kalıtsal olarak ortaya çıkabilecek kolon kanseri nedenleri arasında en sık görülenler şunlardır:

Kalıtsal polipozis olmayan kolorektal kanser (HNCC): Diğer adıyla Lynch sendromu, kolon kanseri ve diğer kanserlerin gelişme riskini artırabilmektedir. Bu sendroma sahip olan insanlar kolon kanserini genellikle 50 yaşından önce geliştirmektedir.

Familyal (Ailesel) Adenomatöz Polipozis (FAP) Sendromu: Bu nadir olarak görülen bir hastalıktır. Kolon ve rektumun iç yüzeyinde binlerce polip meydana gelmektedir. Tedavi edilmediği takdirde ise, bu sendroma sahip olan insanların 40 yaşından önce kolon kanseri geliştirme riski yüksektir. (3)

Kolon Kanseri ve Diyet Arasındaki Bağlantı Nedir?

Yapılan bazı çalışmalara göre, kolon kanserinin gelişiminde diyet tercihlerinin bir rolü olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, yağ oranı yüksek, lif oranı düşük diyetleri tercih eden Batı ülkelerinde kolon kanseri vakaları daha sık görülmektedir.

Bu durumun nedeni tam olarak açıklanamasa da, lif oranı düşük ve yağ oranı yüksek olan diyetlerin kolonda bulunan mikroorganizmaları etkileyerek inflamasyonları tetiklediği düşünülmektedir.

Kolon kanserini tetikleyebileceği düşünülen bir diğer faktör ise kırmızı ve işlenmiş etler açısından yüksek olan diyetleri tercih etmek olabilmektedir.

Kolon kanseri ve diyet arasındaki bağlantılar hala araştırılmaya devam etmektedir. (4)

Kolon Kanseri Risk Faktörleri

Bazı risk faktörleri kolon kanseri geliştirme ihtimalini artırabilmektedir.

Yaş: Kolon kanseri vakalarının çoğundan yaş ortalaması 50’nin üzerindedir. Bununla birlikte, daha genç olan insanlarda da gelişebilmektedir, ancak daha az sıklıkla gerçekleşmektedir.

Etnik köken: Bazı etnik kökenlere sahip olan insanlarda kolon kanserinin ortaya çıkma riski daha fazla olabilmektedir. Bu gruba Afrikalı-Amerikalılar dâhil edilebilmektedir.

Kanser ya da polip geçmişi: Kişi eğer daha önce kolon kanseri ya da adenomatöz polip geliştirmişse, ileride kolon kanseri geliştirme riski daha da yükselebilmektedir.

Bağırsak inflamasyonu: Bağırsaklarda meydana gelen bazı inflamatuar problemler kolon kanseri riskini artırabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, ülseratif kolit ve Crohn gibi kronik kolon inflamasyonları kolon kanserinin gelişiminde bir rol oynayabilmektedir. (5)

Aile öyküsü: Aile bireylerinin sahip olduğu genetik sendromlar kolon kanseri geliştirme riskini artırabilmektedir. Bu sendromlar arasında daha önce de belirtildiği gibi ailesel adenomatöz polipoz ve kalıtsal polipozis olmayan kolorektal kanser bulunmaktadır.

Fiziksel aktivitenin az olması: Çok hareketsiz bir yaşam tarzına sahipseniz kolon kanseri geliştirme riskiniz artabilmektedir. Kolon kanseri riskini azaltmak için düzenli fiziksel aktivite içinde olmak faydalı olabilmektedir. (6)

Diyabet: Diyabet ve insülin direnci olan kişilerde kolon kanseri riski daha yüksek olabilmektedir.

Aşırı kilo: Aşırı kilolu ya da obez olmak da kolon kanseri riskini artırabilmektedir. Aşırı kilolu ya da obez olan kişilerde kolon kanseri nedeniyle ölümler daha sık görülmektedir.

Sigara içmek: Sigara kullanan kişilerde kolon kanseri daha fazla olabilmektedir.

Alkol: Ağır alkol kullanımı kolon kanseri riskini artırabilmektedir.

Radyasyon tedavisi: Önceki kanserleri tedavi etmek için karın bölgesine uygulanan radyasyon terapisi, kolon ve rektal kanser riskini artırabilmektedir. (7)

Kolon Kanseri Nedir?

Kolorektal kanser olarak da bilinen kolon kanseri, kolonu ve rektumu da içeren kalın bağırsak kanseridir. Son yıllarda, tüm dünyada en sık görülen kanser türleri arasında bulunmakta olan kolon kanseri, tedavi edilmediği takdirde, ölümlere neden olabilmektedir. (8)

Kolon kanseri nedir? detay için tıklayın

Kolon Kanseri Belirtileri

Kolon kanseri başlangıçta çok spesifik belirtilere yol açmayabilmektedir. Genellikle, kanser ilerledikçe belirtiler yaşanmaktadır. Ortak kolon kanseri belirtileri arasında ise kanlı dışkılar, ishal, kabızlık, bağırsaklarda doluluk hissi, şişkin hissetmek, gaz, kramp, mide bulantısı, kusma ve kilo kaybı bulunmaktadır. (9)

Kolon kanseri belirtileri geniş bilgiye buradan ulaşabilirsiniz

Kolon Kanseri Tedavisi

Kolon kanseri nasıl geçer? Kolon kanserinin tedavisi, kanserin tipine ve evresine, hastanın yaşına ve genel sağlık durumuna bağlı olarak değişmektedir. Uygulanabilecek olan tedavi yöntemleri arasında ise kolon kanseri ameliyatı, kemoterapi ve radyasyon tedavisi ya da bunların bir kombinasyonu bulunmaktadır. (10)

Kolon kanseri tedavisi makalemize göz atabilirsiniz

Kolon Kanseri İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kolon kanseri tanısı ve tedavisi için tıbbi onkolog, radyasyon onkoloğu ve cerrahi onkolog gibi uzmanlara başvurulmaktadır. (11)