Kuru Öksürük Nedenleri


Kuru öksürük neden olur? Kuru öksürüğün birçok nedeni olabilmektedir. Daha yaygın olarak ise soğuk algınlığı gibi üst hava yolu enfeksiyonları sonucu oluşmaktadır. Soğuk algınlığı, aynı zamanda, balgamlı öksürüğe de yol açabilmektedir.

İnatçı yani sürekli olarak devam eden kuru öksürük, boğmaca, amfizem veya astım gibi kronik bir durumun belirtisi olarak ortaya çıkabillmektedir. (1)

Kuru öksürüğün nedenleri daha ayrıntılı olarak şöyle açıklanabilmektedir:

Yaygın Nedenleri

Kuru öksürüğün bir belirti olarak ortaya çıktığı ve daha sık olarak görüldüğü nedenler şunlar olabilmektedir:

  • Viral Enfeksiynlar

Soğuk algınlığı ve grip olarak bilinen viral enfeksiyonlar kuru öksürüğe neden olabilmektedir. Kuru öksürük, hastalığın başlangıcında veya daha büyük olasılıkla, enfeksiyonun ortasına veya sonuna doğru ortaya çıkabilmektedir. Diğer belirtiler kaybolsa bile kuru öksürük uzun bir süre devam edebilmektedir. (2)

  • Alerjiler

Alerjiler de kuru öksürüğe de yol açabilmektedir. Çim ve ağaç polenine karşı olan saman nezlesi gibi alerjiler, göz ve burunda tahrişe neden olmakta ve boğazı da etkilendiği zaman, öksürüğü oluşturmaktadır.

Kuru öksürüğün saman nezlesiyle ilgili olup olmadığından emin değilseniz, öğrenmek için alerji testi yaptırabilirsiniz. Alerjik rinit olarak da bilinen hayvan tüyüne karşı olan hassasiyetler de kuru öksürüğe neden olabilmektedir.

  • Hava Kirliliği

Kirli hava boğazın arka bölümünü tahriş etmekte ve bu da kuru öksürüğe neden olmaktadır. Sigara içmeyen kişiler de dumanlı bir odaya girdikleri zaman kuru öksürük yaşayabilmektedir. (3)

  • Asit Reflü

Asit reflüsü de artık kuru öksürüğün bir nedeni olarak kabul edilmektedir. Bu, midedeki asidik sıvının, boğazın arkasına doğru hareket etmesi sonucu oluşmaktadır. Boğaza kadar gelen asit daha sonra üst solunum yoluna girerek iltihap ve öksürüğe neden olabilmektedir. Asit reflü, gastroözofageal reflü hastalığının da önemli bir etkenidir. (4)

Diğer Nedenleri

Kuru öksürük aşağıda sıralanmış olan diğer koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir:

  • İlaçların Yan Etkisi

Bazı ilaçların, özellikle de yüksek tansiyon için ilaçlarının bir yan etkisi olarak kuru öksürük meydana gelebilmektedir.

  • Psikolojik Koşullar

Psikolojik koşullar, öksürüğün bir alışkanlık haline gelmesine yol açabilmektedir. Bu durum, psikojenik öksürük olarak da adlandırılmaktadır. Öksürüğün arkasında fiziksel bir hastalık bulunmamaktadır ve çoğu zaman kişi öksürdüğünü fark bile etmemektedir. Bu tür öksürüğün bir özelliği de kişi uykuda olduğu zaman öksürük ortadan kalkmaktadır. (5)

  • Sinir ve Stres

Sinir ve stresli insanlar stresli bir durumda olduklarını düşündükleri zaman öksürme ihtiyacı duyabilmektedir. Endişeli olduğunuzda, nefes darlığı yaşanmakta ve bu da öksürük refleksini tetiklemektedir.

Bazı insanlar diğerlerinden daha endişeli olma eğilimindedirler ve genellikle, kuru öksürüğü tedavi etmek için altta yatan sorunları tedavi edilmektedir. (6)

Sürekli Kuru Öksürüğün Nedenleri

Üç haftadan fazla süren kuru öksürük problemi, altta yatan bir tıbbi durumun sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir. Sürekli olarak devam eden kuru öksürüğe neden olabilecek tıbbi durumlardan bazıları şunlardır:

  • Astım

Astım, solunum yollarının iltihaplı ve kısmen tıkanmasına neden olan tekrarlayan bir hastalıktır. Astım nedeniyle sürekli olarak kuru öksürük yaşanması da söz konusu olabilmektedir.

  • Kalp Hastalıkları

Kalp hastalıkları, son yıllarda pek çok ülkede artan oldukça sıkıntılı hastalık türleridir. Kalp sorunları, kalp yetmezliğine ve akciğerlerde sıvı birikmesine yol açmakta, özellikle de geceleri ortaya çıkan kuru öksürüğe neden olmaktadır. (7)

  • Akciğer Hastalıkları ve Kanseri

Akciğer sağlığını ve fonskiyonlarını etkileyen akçiğer hastalıkları ya da en kötü haliyle akciğer kanseri, sürekli olarak devam eden inatçı kuru öksürük problemine neden olabilmektedir.

  • Boğmaca

Boğmaca, öksürük nöbetleriyle ile karakterize edilen Bordetella pertussis’in neden olduğu bakteriyel bir hastalıktır. Eski zamanlarda olduğu kadar yaygın olmayan bu hastalık, sürekli ve inatçı kuru öksürüğe yol açabilmektedir.

  • Tüberküloz (Verem)

Tüberküloz, esas olarak akciğerleri etkileyen oldukça bulaşıcı bir bakteriyel hastalıktır. Erken aşamalarda, kalıcı kuru öksürüğe neden olabilmektedir. (8)

Kuru Öksürük Nedir?

Kuru öksürük, mukusun yani balgamın üretilmediği bir öksürüğü işaret etmektedir. Öksürük, solunum yollarını tahriş eden veya tıkanıklığa neden olan herhangi bir durumda, bir şekilde nefes alabilmek için vücudun yaptığı doğal bir savunma refleksidir. Kuru öksürük akciğerlerin daha fazla balgam üretmesini tetikleyebildiği için zamanla, üretken bir öksürüğe dönüşebilmektedir.

Kuru öksürük, çok çeşitli hafif ile ciddi hastalıkların, bozuklukların ve durumların bir belirtisi olarak ortaya çıkabilmektedir. Kuru öksürük enfeksiyon, inflamasyon, travma, kanser gibi kötü huylu bir hastalık, hava yolu tıkanıklığı ve diğer anormal süreçlerden kaynaklanabilmektedir.

Toz, duman veya toz gibi hafif tahriş ediciyi teneffüs ettikten sonra da kuru öksürük gelişebilmektedir. Kuru bir öksürük, alerji gibi bir bozukluğun veya viral larenjit gibi bulaşıcı bir hastalığın bir sonucu olarak yaşanabilirken, konjestif kalp yetmezliği ve akciğer kanseri gibi ciddi ve potansiyel olarak yaşamı tehdit eden koşullara da eşlik edebilmektedir. (9)

Kuru Öksürük Belirtileri

Kuru öksürük nasıl anlaşılır? Kuru öksürük başlangıcı ve sonrası belirtileri aşağıdakileri içerebilmektedir:

  • Havayollarında meydana gelen bir gıdıklanma hissi
  • Balgamsız (mukussuz) bir öksürük
  • Göğüste meydana gelen hırıltı ve tıkanıklık
  • Öksürürken çıkan kuru bir ses
  • Geceleri uyumayı zorlaştıran öksürük

Bazen kuru öksürük birkaç gün sürebilmekte veya soğuk algınlığının bir belirtisi olarak 1-2 haftaya kadar devam edebilmektedir. Açıklandığı gibi, kuru öksürük belirtileri, göğüste sıkışıklık, zorluk ve darlık gibi belirtileri de yol açabilmektedir. (10)

Kuru Öksürük Tedavisi

Kuru öksürük nasıl geçer? Kuru öksürüğün kendi kendine geçmesini beklemek, bir seçenek olabilmektedir. Diğer yandan, göğüs ağrısı, ateş, kan öksürme, şiddetli baş ve kulak ağrısı ve şiddetli kuru öksürük gibi belirtilerin yaşanması durumunda bir doktora başvurulması gerekmektedir.

Kuru öksürük belirtileri oldukça rahatsız edici bir hal alıyorsa, evde uygulanabilecek bazı tedavi yöntemi bulunmaktadır. Kuru öksürüğü ortadan kaldırmak için mümkün oldukça vücudun direncini güçlü tutmaya çalışmakta fayda vardır. Uygulanabilecek bazı yöntemler şunlar olabilmektedir:

  • Oral demulsentler (öksürük hafifleticiler)
  • Öksürük gidericiler
  • Sıvıları takviyeleri
  • Tuzlu su
  • Tetikleyicileri önlemek

Kuru öksürük kısa bir süre içinde kaybolmuyorsa, mümkün olan en yakın zamanda tıbbi tedavilere başlanması en doğrusu olacaktır. Bu durumda, uygulanacak olan tedavi kuru öksürüğün altında yatan nedene odaklanacaktır. (11)

Kuru Öksürük İçin Hangi Doktora Gidilir?

Kuru öksürük için başlangıç olarak aile hekiminize başvurabilirsiniz. Altta yatan nedene bağlı olarak tanı ve tedavi için bir kulak burun boğaz uzmanından ya da göğüs hastalıkları uzmanından yardım alabilirsiniz. (12)