Mide Bulantısı Tedavisi


Mide bulantısı nasıl geçer? Hemen hemen herkesin mide bulantısı gibi bir problem yaşaması normaldir. Genellikle de, mide bulantısı yaşayan kişi kusarak mide içeriğini dışarı atıldıktan sonra kendini daha iyi hissetmeye başlamaktadır. Diğer yandan, kusma eyleminden sonra mide bulantısının devam etme ihtimali de olabilmektedir.

Herhangi bir sağlık problemi olmadan kısa süreli mide bulantısı ve kusma problemi yaşayan yetişkinlerde ve büyük çocuklarda genellikle daha fazla tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyulmamaktadır. Özellikle, başta su olmak üzere, bol sıvı tüketimi mide bulantısı ve kusma nedeniyle oluşan sıvı kaybını önlemeye yardımcı olabilmektedir. (1)

Yaşlı yetişkinler ve küçük çocuklarda ise devam eden mide bulantısı ve kusma (yani bir günden fazla) problemleri, özellikle beraberinde mide ağrısı, baş ağrısı, kafa karışıklığı veya güçsüzlük gibi başka belirtiler de söz konusu ise, bir doktor tarafından tedavi edilmelidir.

Mide bulantısını tetikleyen güçlü kokulardan ve tatlardan uzak durmakta fayda vardır. Gün boyunca mide bulantısını hafifletmeye yardımcı olan yiyecek ve içeceklerin tercih edilmesi daha doğru olacaktır. (2)

Mide bulantısı devam ettiği zaman, bulantıyı engelleyici (anti-bulantı) ilaçları doktor tarafından reçete edilebilmektedir. Diğer yandan, genellikle altta yatan tıbbi bir neden sonucu ortaya çıkan mide bulantısı ve kusma problemlerini durdurmak için tıbbi nedeninin tespit edilip tedavi edilmesi gerekmektedir. (3)

Evde Tedavisi

Dinlenmek: Çok fazla aktivite içinde olmak ya da gerekli olduğu kadar dinlenmemek mide bulantısı ve varsa beraberinde yaşanan belirtileri daha da kötüleştirebilmektedir. Bu nedenle, vücut için oldukça yorucu olabilen devam eden mide bulantısı ve kusma problemleri durumunda, mümkün olduğunca dinlenmeye özen gösterilmelidir. (4)

Bol sıvı tüketmek: Başta su olmak üzere sıvı alımını artırın. Özellikle, kaybedilen elektrolitlerin geri kazandırılmasını sağlamak için kullanılan oral dehidrasyon çözeltileri eczanelerden temin edilebilmektedir.

Bununla birlikte, zencefilli ve limonlu içecekler mide bulantısını hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Spor içecekleri, gazlı içecekler, meyve suları ve benzer içecekler çok az sodyum ve çok fazla karbonhidrat içerdiği için kullanılmamalıdır. (5 , 6)

Çocuklar yetişkinlere göre, daha az miktarlarda oral çözeltilerden yararlanmalıdır. Doktorun da tavsiye etmesi dahilinde, genellikle çocuğa bu sıvılar her 5 dakikada bir 1 çay kaşığı (5 mililitre) verilmektedir.

Sıvı almayı reddeden ya da çok şiddetli kusma yaşayan çocuklarda, kaybedilen sıvıların temini damar yoluyla (intravenöz sıvılar) da verilebilmektedir. (7)

Tetikleyicilerden kaçınma: Yiyecek ve yemek kokusu, parfüm, duman, havasız odalar, aşırı ısı, nem, loş ışıklı mekanlar ve araç kullanma gibi mide bulantısı ve kusmanın olası tetikleyicileri arasında yer almaktadır, bu nedenle, mümkün olduğunca bunlardan uzak durulmalıdır. (8)

Hafif yiyecekleri tüketme: Yemek yemeye kolay sindirilen gıdalarla başlamaya özen gösterin. Tahıl, pirinç, meyve ve tuzlu veya yüksek proteinli, yüksek karbonhidratlı yiyecekleri tercih edebilirsiniz. Yağlı veya baharatlı yiyeceklerden kaçınmalısınız. (9)

İlaç Tedavisi

Doktorun reçete edebileceği bazı bulantı engelleyici ilaçlar (antiemetik) bulunmaktadır. Bu ilaçlar, alabilme kişinin alma imkanına bağlı olarak farklı şekillerde uygulanabilmektedir. İlaçlar, dil üzerinde veya altında çözünen hap, sıvı veya tabletler, intravenöz veya intramüsküler enjeksiyon veya rektal fitil ile kullanılabilmektedir.

Mide bulantısı ve kusmayı kontrol etmek için kullanılan yaygın ilaçlar arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Prometazin
  • Proklorperazin
  • Droperidol
  • Metoklopramid
  • Ondansetron (10)

Bulantı ve kusmayı azaltmak için yetişkinlerde sıklıkla kullanılan ilaçlar, faydaları kanıtlanmadığı için çocuklarda daha az kullanılmaktadır. Ayrıca, bu ilaçların yan etkileri de olabilmektedir. Bununla birlikte, mide bulantısı veya kusma şiddetli ise veya devam ederse, doktorlar 2 yaşın üzerindeki çocuklara prometazin, proklorperazin, metoklopramid veya ondansetron verebilmektedir. (11)

Mide Bulantısı Ameliyatı

Mide bulantısı ve kusmanın nedenine bağlı olarak, bazı durumunda ameliyat bir seçenek olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, sürekli olarak devam eden mide bulantısı ve kusma, kafa içinde meydana gelen basınç artışının ya da bazı tıkanma şekillerinin bir belirtisi ise, ameliyat uygulanabilmektedir. (12)

Hamilelikte Mide Bulantısı Tedavisi

Her ne kadar çok rahatsız edici olsa da, mide bulantıları ve kusma sağlıklı hamileliğin bir parçası olarak görülmektedir. Belirler şiddetli değilse, daha öncesinde ve sonrasında başka tıbbi belirtiler yaşanmadıysa, kusma için özel bir tedavi yöntemi uygulanmasına gerek duyulmamaktadır. Evde tedavi yöntemleriyle hamile kadınların daha iyi hissetmesi sağlanabilmektedir.

Mide bulantısı ve kusma sık sık gelişiyorsa, doktor sıvı kaybının yaşanmasını önlemek için elektoritler içeren sıvı takviyelerini tavsiye edebilmektedir. Ağız ya da damar yoluyla alınan bu sıvılar, neredeyse tek seferde anne adayının kendisini daha iyi hissetmesine ve kusma döngüsünün kırılmasına yardımcı olabilmektedir. (13)

Mide Bulantısı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Mide bulantısı problemlerinin altında yatan tıbbi nedenin teşhis ve tedavi edilmesi için gastroenteroloji (mide bağırsaklar ve karaciğer hastalıkları ile ilgilenen alan) bölümüne başvurulmaktadır. (14)

Mide Bulantısı Nedir?

Mide bulantısı vücudun kusma isteğini tanımlayan bir histir. Midede hissedilen bu buruk rahatsızlık sonrasında genellikle kusma gerçekleşmektedir. Bununla birlikte, bütün mide bulantıları kusma ile sonuçlanmayabilmektedir. Kusma olmadan uzun bir süre boyunca mide bulantısı hissedilebilmektedir. Mide bulantısı herhangi bir tetikleyici faktörün ya da sağlık probleminin bir belirtisi olarak yaşanmaktadır. (15)

Mide Bulantısı Nedir? detaylı bilgi için bakabilirsiniz

Mide Bulantısı Belirtileri

Mide bulantısı başlangıcı, kişi otururken ya da bir işle uğraşırken bile gelebilen midenin bükülmesi gibi rahatsız bir hisle ortaya çıkmaktadır. Mide bulantısının etkisiyle terleme ve baş dönmesi de gelişebilmektedir. Her zaman olmasa da, bazen mide bulantısından sonra hemen kusma eylemi gerçeklemeştedir.

Mide bulantısı nasıl anlaşılır? Mide bulantısı aşağıdaki belirtilere neden olabilmektedir:

  • Huzursuz bir mide
  • Karın ağrısı
  • Geğirme
  • Ağızda asidik bir tat
  • Baş dönmesi
  • Terleme
  • İştah kaybı (16)

Mide Bulantısı Belirtileri detaylarını inceleyebilirsiniz

Mide Bulantısı Nedenleri

Mide bulantısı neden olur? Mide bulantısı bazı gıdalar, yanlış yeme alışkanlıkları, tetikleyiciler, hazımsızlık gibi sindirim sorunları, virüsler, gıda zehirlenmesi, alerjiler (özellikle süt) ve bağırsak tıkanıklığı gibi yaygın nedenler sonucu gelişebilmektedir.

Genel olarak, mide bulantısı nedenleri şunlar olabilmektedir:

  • Gastroenterit (mide gribi)
  • Hamilelik
  • Migren
  • İç kulak iltihabı (labirintit)
  • Seyahat etmek
  • Bazı ilaçlar
  • Çok fazla alkol içmek
  • Bağırsaktaki bir tıkanıklık
  • Kemoterapi (kanser tedavisi)
  • Safra kesesi iltihabı (17)

Mide Bulantısı Nedenleri daha fazla bilgi için