Prostat Nedenleri


Prostat her ne kadar halk arasında bir hastalık olarak tanımlansa da, aslında hastalık değil erkeklerde bulunan bir bezdir. Bununla birlikte, prostat bezinde pek çok hastalık meydana gelebilmektedir.

Sağlıklı, genç bir erkekte prostat bezi yaklaşık olarak bir ceviz büyüklüğündedir. Bununla birlikte, prostat bezi yaşla birlikte büyümektedir. Çok fazla büyük olduğunda ise prostat büyümesi yaşanabilmektedir. Bu da, pek çok sağlık sorununa yol açabilmektedir. Prostat hastalıkları arasında sıklıkla görülen diğer iki durum ise prostat iltihabı (prostatit) ve prostat kanseridir.

Prostat neden olur? Çoğu prostat vakası, prostatın çok fazla büyümesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durum, genellikle 50 yaşından sonra görülmektedir. Yaşlı erkeklerin prostat sorunları yaşaması daha büyük bir olasılıktır. (1)

En sık görülen prostat hastalıkları ve nedenleri ise şöyle sıralanmaktadır:

Prostat Büyümesi

Erkeklerin 60 yaşından sonra prostat büyümesi yaşaması riski hemen hemen yüzde 50 oranında artabilmektedir. 85 yaşından sonra ise bu oran yüzde 90’a kadar çıkabilmektedir. Diğer adıyla, iyi huylu prostat hiperplazisi, 40 yaşına kadar büyüyerek bir ceviz büyüklüğünü alan prostatın, bu süreçten sonra da büyümeye devam etmesi sonucu oluşmaktadır. Prostatın büyümesi, idrarı ve spermi vücuttan dışarı atan penisin içindeki idrar yoluna müdahale etmeye başlamaktadır. Bu da, doğal idrar ve sperm akışını engelleyebilmektedir. Tedavi edilmediği takdirde ise, daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. (2)

  • Prostat Büyümesi Neden Olur?

Prostatın neden büyümeye devam ettiği konusunda tamamen net bilgiler bulunmamaktadır, ancak hormonların bir rolü olduğu düşünülmektedir. Yapılan çalışmalara göre, prostat büyümesi olan kişilerin kanlarındaki DHT seviyeleri (dihidrotestosteron) de yüksektir. Kanlarındaki DHT seviyeleri düşük olan erkekler ise prostat büyümesi yaşamamaktadır.

Prostat büyümesi ile bağlantılı olduğu düşünülen bir diğer hormon ise östrojendir. Erkekler yaşlandıkça, kanlarındaki testosteron seviyesi düşmekte ve bunun tersine östrojen seviyesi artmaktadır. Yüksek olan östrojen seviyelerinin prostat büyümesine yol açabildiği düşünülmektedir.

Kişinin prostat büyümesi yaşadığını anlaması sadece prostatın büyüklüğüne bağlı olarak fark edilmeyebilmektedir. Bazı erkekler herhangi bir ağrı ya da belirti yaşamadan prostat büyümesi geliştirebilmektedir. Bu nedenle, özellikle 40 yaşından sonra yapılan düzenli kontrollerle bu durum ilerlemeden tespit edilmelidir. (3)

Prostat İltihabı (Prostatit)

Prostat hastalıklarından bir diğer sık görüleni ise prostatit yani prostat bezinin iltihaplanması durumudur. Bu durum, iltihaplanmaya yol açan bakterilerin idrar yolundan prostata girmesi ve enfeksiyona yol açması sonucu oluşmaktadır. Diğer bir nedeni ise, aynı zamanda kronik pelvik ağrı sendromu olarak da bilinen bakteriyel olmayan prostat iltihabıdır.

Daha öncesinde, bu hastalığın cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon olduğu düşünülmekteydi, ancak yapılan çalışmalar sonucu vakaların sadece birkaçında neden cinsel ilişkidir.

Belirli koşullar ve tıbbi durumlar prostatit geliştirme riskini arttırabilmektedir. Aşağıdaki durumlarda prostatit geliştirme riski daha yüksektir:

  • Üriner kateter (mesaneden idrar boşaltmak için kullanılan yumuşak, yağlanmış bir tüp) gibi tıbbi bir aracın kullanılmış olması
  • Riskli cinsel ilişki
  • Anormal bir idrar yoluna sahip olmak
  • Yakın zamanda bir mesane enfeksiyonu geçirmiş olmak
  • Büyümüş bir prostat

Diğer bir neden, otoimmün hastalık (vücudun prostat dokusuna anormal bir reaksiyonu) olabilmektedir. (4)

Prostat Kanseri

Prostat kanserinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, gelişimine yol açtığı düşünülen bazı koşullar ve risk faktörleri bulunmaktadır.

Prostat kanseri, prostatta bulunan bazı hücrelerin anormalleşmesi sonucu başlamaktadır. Hücrelerin anormalleşmesi, DNA mutasyonuna ve hücrelerin çok hızlı bir şekilde büyümesine neden olmaktadır. Oluşan bu anormal hücreler, diğer hücreler ölmeye devam ederken yaşamaktadır. Böylece, anormal hücreler birikerek çevresinde bulunan dokuları istila etmekte ve bir tümörün meydana gelmesine yol açmaktadır. Bu hücrelerin vücudun diğer bölgelerine yayılma riski de bulunmaktadır. (5)

  • Prostat Kanseri Risk Faktörleri

Prostat kanseri riskini artıran bazı faktörler şöyle sıralanmaktadır:

Yaş: Prostat kanseri geliştirme riski artan yaşla birlikte artmaktadır. Çoğu prostat kanseri vakası, 50 yaşın üzerindeki erkeklerde görülmektedir.

Etnik köken: Prostat kanseri, özellikle Afrika-Karayipler ve Afrika kökenli erkeklerde daha sık görülmektedir. Asyalı erkeklerde ise bu oran daha düşüktür.

Aile geçmişi: Ailenizde 60 yaşından önce prostat kanseri geliştirmiş bir kişi (özellikle baba) varsa, bu sizin de prostat kanseri geliştirme riskinizi artırabilmektedir. Diğer yandan, yapılan çalışmalara göre, meme kanseri geliştirmiş olan bir aile bireyine sahip olmak da prostat kanseri geliştirme riskini artırabilmektedir.

Obezite: Son yıllarda yapılan bazı çalışmalara göre, obezite ve prostat kanseri arasında bir bağlantı bulunmaktadır. Dengeli bir diyetle beslenmemek ve fiziksel aktiviteden uzak durmak obeziteye yol açabilmektedir.

Diyet: Prostat kanseri ile bağlantılı olabileceği düşünülen bir diğer risk faktörü ise diyet alışkanlıklarıdır. Kalsiyum açısından yüksek olan bir diyeti tercih etmek prostat kanseri riskini artırabilmektedir. (6)

Prostat Nedir?

Prostat erkeklerde bulunan bir bezdir ve bu bezin içi sperm üretiminin sağlandığı bir sıvı ile doludur. İdrarın mesaneden ve vücuttan uzak tutulmasını da sağlamaktadır. Sağlıklı ve genç erkeklerde ortalama olarak ceviz büyüklüğünde olan prostat kendi başına bir hastalık değildir. Prostat halk arasında prostat bezi hastalıkları için kullanılan ortak bir isimdir. (7)

Prostat nedir? Geniş bilgiye buradan ulaşabilirsiniz

Prostat Belirtileri

Prostat başlangıcında ya da diğer bir deyişle prostat hastalıklarının başlangıcında, nedenine bağlı olarak belirtiler görülebilmekte ya da herhangi bir belirti hissedilememektedir.

Prostat nasıl anlaşılır? Prostat hastalıkları durumunda yaşanabilecek ortak belirtiler arasında ise idrar akışı problemleri, sık idrara çıkma dürtüsü, ağrılı idrara çıkma ve üretradan gelen kan bulunmaktadır. (8)

Prostat belirtileri hakkında geniş makalemize tıklayarak göz atabilirsiniz

Prostat Tedavisi

Prostat nasıl geçer? Prostat hastalıklarının tedavisi nedeni bağlı olarak değişmektedir. Prostat büyümesi durumunda, prostatın küçültülmesini sağlamak için ilaç tedavisi ve ameliyat uygulanabilmektedir. Prostat iltihabında ise, antibakteriyel ilaçlar ve destekleyici tedaviler daha uygun olabilmektedir. Prostat kanserinin tedavisi daha kapsamlı bir tedavi planı içermektedir. (9)

Daha fazla prostat tedavisi için

Prostat İçin Hangi Doktora Gidilir?

Prostat hastalıkları için üroloji bölümüne başvurulmaktadır. (10)