Safra Kesesi İltihabı Nedir?


Safra kesesi iltihabı, safra kesesinde meydana gelen iltihaplanmadır ve aynı zamanda kolesistit olarak da adlandırılmaktadır. Safra kesesi, karnın hemen sağ üst tarafında bulunan ve halk arasında şekli armuta benzetilen bir organdır. Safra kesesi, karaciğer geçecek olan safrayı geçici bir için saklamaktadır. Safra ise sindirim sırasında yağların daha kolay parçalanmasını sağlayan bir sindirim sıvısıdır.

Safra kesesi iltihabının çoğu zaman nedeni safra kesesi içinde oluşan safra taşlarıdır. Safra taşı, sağlıklı safra akışını engellediğinde, safra sıvısı safra kesesi içinde sıkışmaktadır. Sonuç olarak da, bu durum safra kesesinde bir enfeksiyonun ve iltihabın oluşmasına yol açmaktadır. (1)

Safra kesesi iltihabı iki gruba ayrılmaktadır. Bunlar, akut ve kronik kolesistit olarak tanımlanmaktadır. Akut kolesistit, bulantı ve kusmaya neden olabilecek ani safra kesesi iltihaplanmasıdır. Kronik kolesistit durumunda ise iltihabın seviyesi daha düşüktür ve daha uzun sürelidir.

Akut kolesistit durumuna oranla belirtileri daha hafif olabilmekte ya da hiç belirti yaşanmayabilmektedir.  Kronik kolesistit zamanla, safra kesesi duvarlarının kalınlaşmasına neden olarak safra kesesinin hasar görmesine yol açabilmektedir. Neticesinde de, safra kesesi küçülmekte ve safra depolayamaz bir hale gelmektedir. (2)

Safra kesesi iltihabı tedavi edilmediği takdirde, safra kesesi rüptürü gibi ciddi ve bazen de hayatı tehdit eden komplikasyonlara neden olabilmektedir. Safra kesesinin alınması safra kesesi iltihabında sıklıkla kullanılan bir tedavi yöntemidir. (3)

Safra Kesesi İltihabı Belirtileri

Safra kesesi iltihabı nasıl anlaşılır? Safra kesesi iltihabı başlangıcında en sık yaşanan belirti, karnın sağ üst ya da üst orta bölümünde ortaya çıkan ağrıdır. Bu ağrı genellikle en az 30 dakika sürmektedir. Ağrı şu şekillerde hissedilebilmektedir:

  • Keskin, kramplar veya donuk bir ağrı
  • Sürekli ağrı
  • Sırta veya sağ omuzun altına yayılan ağrı

Ortaya çıkabilecek diğer belirtiler ise şunlardır:

  • Kil rengi olan dışkılar
  • Ateş
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Cildin ve göz beyazının sararması (sarılık) (4)

Safra Kesesi İltihabı Belirtileri detayı için bakabilirsiniz

Safra Kesesi İltihabı Nedenleri

Safra kesesi iltihabı neden olur? Safra kesesi iltihabı safra akışında meydana gelen tıkanıklık sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durum, genellikle bir safra taşı kistik kanalı tıkadığında meydana gelmektedir. Sonuç olarak da, safra oluşmakta, tahriş gelişmekte ve basınç uygulanmaktadır. Tüm bunlar safra kesesinin iltihaplanmasına ve şişmesine sebebiyet vermektedir.

Diğer nedenler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • HIV veya şeker hastalığı gibi ciddi hastalıklar
  • Safra kesesi tümörleri (nadir olmaktadır)

Safra kesesi iltihabı riskini artıran faktörler ise şunlardır:

  • Kadın olmak
  • Hamilelik
  • Hormon tedavisi
  • Yaşlılık
  • Etnik köken
  • Aşırı kilo ya da obezite
  • Hızlı kilo vermek ya da hızla kilo almak
  • Diyabet (5)

Daha fazla Safra Kesesi İltihabı Nedenleri için

Safra Kesesi İltihabı Tedavisi

Safra kesesi iltihabı nasıl geçer? Safra kesesi iltihabını azaltmak için, başlangıç olarak uygulanabilecek tedaviler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Safra kesesini dinlendirmek için uygulanan özel bir diyet
  • Yağ birikimini önlemek için uygulanan özel bir diyet
  • Ağrıyı hafifletmek için etkili olan ilaçlar
  • Enfeksiyon durumunda kullanılabilen antibiyotikler

Bununla birlikte, safra kesesi iltihabı tekrarlama eğilimi gösterebilmektedir. Bu durumda, doktorun karar vereceği diğer tedavi yöntemleri arasında safra kesesi iltihabı ameliyatı bulunabilmektedir. Uygulanabilecek cerrahi prosedürler arasında şunları sıralanmaktadır:

  • Laparoskopik kolesistektomi (safra kesesinin kapalı olarak çıkarılması)
  • Açık kolesistektomi (6)

Safra Kesesi İltihabı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Safra kesesi iltihabı teşhisi ve tedavisi için dâhiliye (iç hastalıkları) bölümüne başvurulmaktadır. (7)

Safra Kesesi İltihabı Tedavisi detaylı bilgi için bakabilirsiniz

Safra Kesesi İltihabına Ne İyi Gelir?

Safra Kesesi İltihabı Bitkisel Tedavisi

Karahindiba: Akut safra kesesi iltihabı belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilen bir bitkidir. Özellikle, safra taşı nedeniyle oluşan iltihaplanmalarda etkili olabileceği düşünülmektedir.

Çörek otu: Çörek otu yağı, safra kesesi iltihabı için faydalı olabilmektedir. Safra kesesi problemlerinde genellikle sindirim sistemini hareketli tutan lif içerikli gıdaların tüketilmesi önerilmektedir. Bu nedenle, çörek otunda ılımlı seviyede yararlanılmalıdır. (8)

Limon: Limon suyu, safra taşı nedeniyle oluşan belirtileri kontrol altına almayı sağlayabilmektedir. Taş oluşumunu tetikleyen kolesterol seviyelerini dengelemeye de yardımcı olabilmektedir. Diğer yandan, içinde bulunan pektinler, oluşan karın ağrısını da hafifletmektedir. (9)

Zeytinyağı: Çiğ ve rafine edilmemiş doğal zeytinyağı, akut safra kesesi iltihabı tedavisine yardımcı olabilmektedir. Vücuttaki atıkların emilip kolayca atılmasını sağlayabilmektedir. Ayrıca, safra taşı nedeniyle kolesistit yaşama riskini de azaltmaktadır.

Pancar: Pancar, sindirim sistemini temizlemekte ve safra taşlarının tedavisine yardımcı olmaktadır. Oluşabilecek komplikasyonların önüne geçmek için de etkili olduğu düşünülmektedir. (10)

Sebzeler: Safra kesesini hafifletmeye yardımcı olan tek sebze pancar değildir. Çoğu sebze anında rahatlama sağlamasa da, genel safra kesesi sağlığını korumakta ve gelecekte oluşabilecek problemleri önleyebilmektedir. Bu sebzelerden en iyi sonucu almak için taze olarak tüketilmesi önerilmektedir:

  • Salatalık
  • Tatlı patates
  • Yeşil fasulye
  • Arpacık soğanı
  • Soğan
  • Pazı

Bu sebzelerin suyu da serinletici bir içecek için kullanabilirsiniz. (11)

Bitki çayları: Bazı bitki çayları safra kesesi ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Safra kesesi iltihabı nedeniyle oluşan ağrıyı hafifletebilen bitki çayları arasında sarımsak, ısırgan otu, karahindiba, rezene, zencefil, sarı kök, biberiye veya kantaron otu bulunmaktadır.

Hint yağı: Hint yağı doğrudan safra kesesinin bulunduğu karın bölgesine uygulandığında, safra kesesi ağrısını hafifletebilmektedir. Diğer yöntem ise hint yağının bir havluya damlatılması ve sonrasında safra kesesinin buluğunda cildin üzerine koyulmasıdır. (12)

Zerdeçal: Zerdeçal ve bal karışımı safra kesesi ağrısı hafifletmek için oldukça faydalı olabilmektedir. Bal ve zerdeçal safranın inceltilmesinde yardımcı olarak safra ağrısını hafifletebilmektedir. (13)

Safra Kesesi İltihabı Evde Tedavi Yöntemleri

Omega-3: Omega-3 yağ asitleri, kolesistit belirtileri ve safra taşları için doğal bir tedavi yöntemidir. Omega-3 yağı balıklarda bulunmaktadır ve genellikle sadece balık yağı olarak da bilinmektedir. Omega-3 yağ asitleri safra kesesi ağrısını hafifletmek için de etkili olabilmektedir. (14)

C vitamini: C vitamini, safra kesici ağrı kesici söz konusu olduğunda oldukça etkilidir. Uzmanlara göre, vücudun ihtiyacı olan C vitaminini alması genel safra kesesi sağlığını korumayı da sağlamaktadır.

C vitamini takviyelerinden yararlanabilir ya da portakal, limon, domates, biber, yapraklı yeşillikler, brokoli, bezelye veya papaya gibi c vitamini açısından zengin olan meyve veya sebzeleri tüketebilirsiniz. (15)

Lif: Yüksek kolesterol, safra kesesi ağrısı için önemli bir faktör oluşturabilmektedir. Bu nedenle, lif tüketimi safra ağrısının giderilmesinde faydalı olabilmektedir. Lif, kolesterol seviyelerini düzenlemekte ve safra kesesi sağlığını korumaktadır.

Meyve ve sebzelerin yanı sıra, mercimek türleri ve kepekli tahıllar da safra kesesi ağrısından kurtulmak için tüketilecek zengin lif kaynaklarıdır. Zengin lif gıdalardan bazıları kereviz, brokoli, kepek, kabak, fasulye ve portakaldır. (16)

Kahve: Kahve tüketiminin safra taşı veya safra kesesi hastalıklarının önlenmesinde önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir. Kahve, safra kesesi problemleri riskini azaltabilmek için kahve bir seçenek olabilmektedir.

Elma sirkesi: Elma sirkesi, safra kesesi iltihabı nedeniyle oluşan ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilmektedir. Elma sirkesi sadece safra kesesi ağrısını hafifletmekle kalmamakta, aynı zamanda, genel olarak pek çok organın sağlığını desteklemektedir. (17)

Sıcak kompres: Safra kesesi ağrısını hafifletmek için sıcak kompresler faydalı olabilmektedir. Bu kompresler için hint yağı gibi yağlardan da faydalanılabilmektedir.

Sıcak kompres ağrıyı hafifletebilmektedir. Bunun için tek yapılması gereken bir şişeyi sıcak su ile doldurup sonrasında bir havluya sararak, safra kesesi bölgesine koymaktır. Isıtma yastığı ya da sıcak su torbası varsa, bunlar da bir alternatif olabilmektedir. Sıcak kompresleri her seferinde yarım saat kadar tutmak yeterli olacaktır. (18)